| Arabic |
| has gloss | ara: روما القديمة كانت الحضارة التي انبثقت عن المجتمع الزراعي الصغير على شبه الجزيرة الايطالية في بداية القرن العاشر قبل الميلاد. وتقع على طول البحر الأبيض المتوسط، وأصبحت واحدة من أكبر امبراطوريات العالم القديم. |
| lexicalization | ara: روما القديمة |
| Aragonese |
| lexicalization | arg: Antiga Roma |
| Asturian |
| lexicalization | ast: Roma antigua |
| Azerbaijani |
| has gloss | aze: Qədim Roma əvvəlcə şəhər-dövlət, sonralar (e.ə. 3 əsrin sonundan) Avropanın qərb və cənub-şərq hissələrinin, Kiçik Asiyanın, Şimali Afrika sahilinin, Suriya və Fələstinin daxil olduğu dövlət. Rəvayətə görə, Roma şəhəri e.ə. 754/753 ildə Eneyin varisləri Romul və Rem tərəfindən salınmışdır. Romanın tarixi ənənəvi olaraq üç dövrə bölünür: çarlıq (e.ə. 754/753-e.ə. 510/509), respublika (e.ə. 510/509-e.ə. 30 və ya 27), İmperiya və ya prinsipat dövrü (e.ə. 30 və ya 27-eramızın 193 ili) və dominat. Roma dövlətinin tarixində ordu böyük rol oynamışdır. Romalılar əvvəlki quldarlıq dövlətlərinə nisbətən daha mükəmməl, nizami ordu yarada bilmişdilər. Onun əsas qüvvəsi koqorta və manipulalara bölünmüş legiondan ibarət olan piyada idi. Süvari qoşunu yardımçı rol oynayırdı. Çarlıq Ən qədim çarlıq dövrün yeddi çarının adı məlumdur (Romul, Numa Pompili, Tull Qostili, Ank Marsi, Tarkvini Prisk, Servi Tulli və Məğrur Tarkvini). |
| lexicalization | aze: Qədim Roma |
| Belarusian |
| has gloss | bel: Старажытны Рым — старажытная міжземнаморская дзяржава, якая існавала паміж 6 стагодзьдзем да н. э. і 5 альбо 6 стагодзьдзем н. э. з цэнтрам у горадзе Рым. Форма дзяржаўнай улады Рыму неадначасова змянялася на працягу гісторыі: Рым прайшоў шлях ад Царскага перыяду да Рэспублікі і канчаткова да Імпэрыі, кіраваньне якой ажыцьцяўлялася кайзерам (імпэратарам). Зь невялікага паселішча Рым ператварыўся ў імпэрыю, у грамадзкую форму і ў універсалістычную ідэю (imperium sine fine — «бязьмежная імпэрыя»). |
| lexicalization | bel: Старажытны Рым |
| Bosnian |
| lexicalization | bos: Antički Rim |
| Breton |
| has gloss | bre: Henroma a vez graet eus geneliezh, savidigezh, diorroidigezh ha diskar ar sevenadurezh roman da vare an Henamzer en Europa. Komzet e vez ivez eus an Henamzer roman pe eus Roma an Henamzer. Kroget dre genstrollañ un nebeud kêriadennoù en ur bastell-vro vihan e-kreiz Italia eo deuet a-benn tamm-ha-tamm ar vourchig uvel da vezañ mestr war ar bed kreizdouarel penn-da-benn e deroù ar marevezh kristen betek dibenn an Henamzer dre sevel un impalaeriezh galloudus-kenañ a renas war an darn-vrasañ eus Europa ar Chornôg ha lodennoù eusAfrika ha kornôg Azia etre 50 ha 476. Henroma a vez implijet evit daveiñ dan impalaeriezh a oa Kêr Roma he chêr-benn eta. |
| lexicalization | bre: Henroma |
| Bulgarian |
| has gloss | bul: Рим е държава, съществувала в Европа, Северна Африка, и Близкия Изток в периода от 753 г. пр.н.е. до завладяването ѝ през 476 г. от н.е. Официалното название на държавата на латински е Senatus populusque Romanus (SPQR), в превод Сенатът и римският народ. Римската държава претърпява три последователни етапа на развитие - Римско царство, Римска република и Римска империя. Легален наследник на Римската империя във всяко едно отношение е Византийската империя, като всяко хронологично разграничаване между двете е напълно условно. |
| lexicalization | bul: Древен Рим |
| Catalan |
| has gloss | cat: Lantiga Roma fou la civilització que va sorgir de la ciutat-estat de Roma, a partir del segle IX aC. Inicialment una monarquia, va esdevenir una república, i finalment un imperi que va acabar controlant la major part del Mediterrani i de lEuropa Occidental. Limperi Romà va decaure, i la part occidental es va disgregar en un seguit de regnes independents durant el segle V. Ledat mitjana és el període que segueix la caiguda de lImperi Romà, que es considera tradicionalment el 476. La part oriental, limperi Bizantí, va sobreviure fins a desaparèixer definitivament el 1453. |
| lexicalization | cat: Antiga roma |
| Cebuano |
| has gloss | ceb: Ang kasaysayan sa Karaang Roma usa ka sugilanon sa pagsaka sa yanong mga magbalantayg karnero sa Italya ngadto sa usa ka dakong Imperyo, ug dayon napukan. Subay sa tradisyon, ang Roma natukod niadtong 753 B.K.. Sa pagka-275 B.K., nakontrol na niini ang tanan sa Peninsulang Italyano. Sa kinatumyan niini niadtong 100 A.D., nahisakop niini ang balig katunga sa Uropa, dakong bahin sa Tungang Kasadpan, ug ang kabaybayunan sa Amihanang Aprika. Apan hinay-hinay'ng nagupok ang imperyo, dakong hinungdan mao ang kadako niini para madumala sa kadagkuan sa Imperyo. Sa tuig 476 A.D., napahawa sa mga Barbarong Aleman ang katapusang Emperador sa Roma. |
| lexicalization | ceb: Karaang Roma |
| Czech |
| has gloss | ces: Starověký Řím byla civilizace vzešlá z města Říma, založeného na Apeninském poloostrově pravděpodobně v 8. století př. n. l., jež expandovala do značné části antického světa a přetrvala až do 5. resp. 6. století n. l. Forma vlády Říma se v průběhu staletí proměnila nejprve z království na republiku a nakonec v císařství. Římské území bylo obýváno různými národy s rozličnými jazyky, náboženstvím a kulturou. Přesto se zde v průběhu existence císařství rozvinula univerzalistická myšlenka jediné a jednotné římské říše – imperium sine fine („říše bez hranic“). Vymezit dobu existence starověkého Říma je možné jednak archaickým obdobím před založením města a jednak jeho zánikem, případně transformací v pozdější byzantskou říší. |
| lexicalization | ces: Starověký Řím |
| lexicalization | ces: Římská říše |
| lexicalization | ces: Římské impérium |
| Chuvash |
| has gloss | chv: Авалхи Рим — Авалхи тĕнчепе антикăлăх тапхăрĕн паллă цивилизацийĕ, хăйĕн ятне тĕп хулинчен туяннă (Roma). Римăн никĕсĕ Капитолипе, Палатинпа, Квириналпа карталаннă шурлăхлă айлăмра çирĕпленнĕ. Çак цивилизацине аталанма этрусксемпе авалхи грексен этеплĕхĕ хал панă. Авалхи Рим хăйĕн мăн хăватне II ĕмĕрте хăпарать. Ун чух римсем çурçĕрте хальхи Шотландирен пуçласа кăнтăра çити Эфиопине тарин, тухăçран Арменирен анăçалла Португалине çити çĕрсене тытса пăхăнтарса тăнă. |
| lexicalization | chv: Авалхи Рим |
| Corsican |
| has gloss | cos: La storia rumana hè ciò chì si intendi par li vicendi storichi chì hani vistu prutagunisti lantichi Rumani. Par la storia di la cità di Roma, chì par lantichità cuincidi cù idda, si rimanda à la boci apposita. |
| lexicalization | cos: Roma antica |
| Welsh |
| has gloss | cym: Datblygodd Rhufain hynafol o fod yn bentref amaethyddol ger glan Afon Tiber yng nghanolbarth yr Eidal i fod yn ymerodraeth oedd yn ymestyn or Alban i Ogledd Affrica ac o Sbaen i Mesopotamia. Or 5ed ganrif ymlaen, dechreuodd yr ymerodraeth ddadfeilio, ac ymrannodd Ymerodraeth Rufeinig y Gorllewin yn nifer o deyrnasoedd annibynnol. Parhaodd Ymerodraeth Rufeinig y Dwyrain, a reolid o Gaergystennin am ganrifoedd lawer ar ôl hyn, dan yr enw Yr Ymerodraeth Fysantaidd. |
| lexicalization | cym: Rhufain hynafol |
| Danish |
| has gloss | dan: Rom (latin: Roma) var en af de største og vigtigste byer i Antikken. Den var hovedstad for en række større og større statsdannelser: det romerske kongedømme, den romerske republik og til sidst det romerske kejserrige. Efterhånden kom den romerske stat og civilisation til at dominere hele Middelhavsområdet og store dele af Europa. |
| lexicalization | dan: Antikkens Rom |
| lexicalization | dan: Romerriget |
| German |
| lexicalization | deu: Römische Geschichte |
| Modern Greek (1453-) |
| has gloss | ell: Ο όρος Αρχαία Ρώμη περιγράφει έναν πολιτισμό που είχε τις ρίζες του σε μια μικρή αγροτική κοινότητα η οποία ιδρύθηκε στην ιταλική χερσόννησο κατά τον 10ο αιώνα π.Χ. Ανήκοντας γεωγραφικά στο χώρο της Μεσογείου Θαλάσσης, εξελίχθηκε σε μια από τις εκτενέστερες αυτοκρατορίες στην ιστορία. |
| lexicalization | ell: Αρχαία Ρώμη |
| Esperanto |
| has gloss | epo: Romio estis la antikva regno, kies ĉefurbo estas Romo, kiu estris la Sudan Eŭropon kaj la Nordan Afrikon dum 1000 jaroj. Ĝia historio konsistas el tri grandaj epokoj: |
| lexicalization | epo: Romio |
| Estonian |
| lexicalization | est: Vana-Rooma |
| Basque |
| has gloss | eus: Antzinako Erroma Erroma hiriaren inguruan sortu zen zibilizazioa izan zen. 12 mendetan zehar, zibilizazioak hiru sistema politiko izan zituen: monarkia, oligarkian oinarritutako errepublika eta, azkena, inperioa. Mediterraneo Itsasoko ingurua menderatu zuen armada eta asimilazio kulturalaren bidez. Hala ere, hainbat kausa zela eta, zibilizazioak gainbehera jasan behar izan zuen, eta, azkenean, mendebaldeko erdia behintzat, V. mendean desagertu zen. Ekialdeko erdia, Bizantziar Inperioa bilakatu zen, Konstantinopolis hiriburua zuela. |
| lexicalization | eus: Antzinako erroma |
| Persian |
| lexicalization | fas: روم باستان |
| Finnish |
| lexicalization | fin: Rooman valtakunta |
| French |
| has gloss | fra: La Rome antique est à la fois la ville de Rome et lÉtat quelle fonde dans lAntiquité. Lidée de Rome antique est inséparable de celle de culture latine. Cest un destin extraordinaire que celui de ce regroupement de villages au , qui parvint à dominer lensemble du monde méditerranéen et ouest-européen du par la conquête militaire et par lassimilation des élites locales. Durant ses siècles dexistence, la civilisation romaine passe dune monarchie à une république oligarchique puis à un empire autocratique. Sa domination sur lEurope de lOuest et la région méditerranéenne a laissé dimportantes traces archéologiques et de nombreux témoignages littéraires, et elle a façonné pour toujours l'image de la civilisation occidentale. |
| lexicalization | fra: Rome Antique |
| Western Frisian |
| lexicalization | fry: Romeinske âldheid |
| Friulian |
| has gloss | fur: Cuant che si fevele di Rome Antighe ,si intint fevelâ de civiltât che a puartât ae fondazion de citât-stât di Rome ,fondade te penisole taliane tal XI p.d.C.In tai dodis secui de sô esistence,le civiltât romane e scomence de monarchie, par divignî une republiche, par deventâ l'imperi plui grant che vedi dominât la Europe. Une serie di aveniments socio-politics,e puarte ae colade dal imperi,che si divît in doi. Le bande ocidentâl,che e tignive dentri la Spagne , le Gallie (la France di vuê,e la Italie ,si disfe in tal V secul d.d.C par dâ origjin a tancj reams indipendents. La bande orientâl,che e veve a cjâf la citât di Costantinopoli , la citât di Istambul di vuê, e sarà la capitâl dal Imperi Bizantin ,daspò dal 476 d.C. |
| lexicalization | fur: Rome antighe |
| Irish |
| has gloss | gle: Is sibhialtacht a d'fhás amach as cathairstát na Róimhe ón 9ú haois RC an tSean-Róimh. Athraíodh rialtas na Sean-Róimhe ó ríocht go poblacht go impireacht a chlúdaigh an chuid is mó den talamh i ndeisceart na hEorpa, síos go dtí an Mheánmhuir. Mhair sé ar feadh dhá aois dhéag. |
| lexicalization | gle: An tSean-Róimh |
| Galician |
| lexicalization | glg: Roma antiga |
| Serbo-Croatian |
| has gloss | hbs: Antički Rim je bila civilizacija koja je nastala od grada-države osnovanog na Apeninskom poluostrvu po tradiciji koju nam prenosi Tit Livije 753. p. n. e. do ogromnog carstva koje je okruživalo Sredozemno more. Tokom svog dvanestovekovnog postojanja, rimska civilizacija je prešla put od monarhije, republike sa kombinacijom oligarhije i demokratije, do autokratskog carstva. Rimska civilizacija je dominirala zapadnom Evropom i područjima oko Sredozemnog mora putem osvajanja i asimilacije. |
| lexicalization | hbs: Antički Rim |
| Hebrew |
| has gloss | heb: רומא העתיקה הוא שמה של התרבות והאימפריה שצמחה מעיר המדינה רומא שבאיטליה החל מהמאה ה-8 לפנה"ס ועד למאה החמישית לספירה. רומא העתיקה עברה ממשטר מלוכני, עד למאה השישית לפנה"ס, למשטר רפובליקני ששרד עד שלהי המאה הראשונה לפנה"ס. המשטר הרפובליקני חלף מהעולם ורומא קיבלה שליט יחיד שאחז בתואר קיסר. בשיאה, השתרעה רומא ותרבותה על רוב מערב אירופה, ארצות אגן הים התיכון, וחלקים מהארצות שמסביב לים השחור. |
| lexicalization | heb: רומא העתיקה |
| Hindi |
| lexicalization | hin: प्राचीन रोम सभ्यता |
| Croatian |
| has gloss | hrv: Antički Rim je uobičajeni naziv za civilizaciju koja je po Liviju 753. pr.Kr. nastala od grada-države Rima osnovanog na Apeninskom poluotoku i dovela do uspostave velikog Rimskog carstva koje se protezalo duž Sredozemnog mora. Tokom svog dvanaest stoljeća dugog postojanja, rimska civilizacija je prošla put od kraljevine, preko republike s kombinacijom oligarhije i demokracije do diktature, carstva i monarhije. Rimska civilizacija je dominirala zapadnom Europom i područjima oko Sredozemnog mora putem osvajanja i asimilacije stanovništva. |
| lexicalization | hrv: Antički Rim |
| lexicalization | hrv: Stari Rim |
| Hungarian |
| has gloss | hun: Az ókori Róma összefoglaló név alatt Róma ókori városállamát, illetve az abból kinőtt és a Földközi-tenger térségére, valamint Európa és a Közel-Kelet jelentős részére kiterjedő ókori civilizációt értjük. 12 évszázados fennállása alatt (i. e. 8. század – i. sz 5. század) a római civilizáció kis helyi királyságból a hatalmas Római Birodalommá nőtt, amelyben a meghódított területek nagy részének lakossága asszimilálódott és a római civilizáció részesévé vált. Az ókori Görögországot és az ókori Rómát együttesen „klasszikus ókori civilizációnak” vagy „antik világnak” nevezik. Az ókori Róma többek között az irodalom, a jog, a nyelvek, az építészet, a művészet és (utóbb, a birodalmi korszakban) a hadviselés terén egyaránt óriási hatást gyakorolt Európa későbbi fejlődésére. |
| lexicalization | hun: ókori Róma |
| Armenian |
| has gloss | hye: Հին Հռոմ (լատիներեն՝ Roma antiqua) — Հին աշխարհի առաջավոր պետություններից մեկը, իր անվանումը ստացել է Հռոմ քաղաքից, իսկ քաղաքը իր հերթին անունը ստացել է Հռոմուլից, որը իր եղբայր Հռեմի հետ հիմնադրել է Հռոմը: Հին հռոմեական քաղաքակրթության կանգնեցմանը որոշակի ազդել է հին հույների և էթրուսկների մշակույթները: Կայսրությյան հզորության գագաթնակետը եղել է 2-րդ դարում մ.թ.ա., երբ որ Հռոմը գրավել էր ժամանակակից Շոտլանդիայի հյուսիսից մինչև Եթովպիայի հարավ և Հայաստանի արևելքից մինչև Պորտուգալիայի արևմուտք։ |
| lexicalization | hye: Հին Հռոմ |
| Interlingua (International Auxiliary Language Association) |
| lexicalization | ina: Roma antique |
| Indonesian |
| has gloss | ind: Romawi Kuno adalah sebuah peradaban yang tumbuh dari negara-kota Roma didirikan di Semenanjung Italia di sekitar abad ke-9 SM. Selama keberadaanya selama 12 abad, kebudayaan Romawi berubah dari sebuah monarki ke sebuah republik oligarki sampai ke kekaisaran yang luas. Dia datang untuk mendominasi Eropa Barat dan wilayah sekitar di sekitar Laut Tengah melalui penaklukan dan asimilasi. Namun beberapa faktor menyebabkan kemerosotannya. Sebelah barat kekaisaran, termasuk Hispania, Gaul, dan Italia, akhirnya pecah menjadi kerajaan merdeka pada abad ke-5; kekaisaran timur, diatur dari Konstantinopel, disebut sebagai Kekaisaran Romawi Timur setelah tahun 476, tanggal tradisional "kejatuhan Romawi" dan kelanjutannya Zaman Pertengahan. |
| lexicalization | ind: Romawi Kuno |
| Icelandic |
| has gloss | isl: Rómaveldi eða Rómverska heimsveldið var ríki og menningarsvæði í kringum Miðjarðarhaf og í Vestur-Evrópu sem var stjórnað frá Rómarborg. Samkvæmt fornri trú var Róm stofnuð árið 753 f.Kr. Um miðja 4. öld f.Kr. hófst útþensla ríkisins sem varð um síðir að heimsveldi. Rómaveldi stóð öldum saman en venja er að miða endalok Rómaveldis við árið 476 e.Kr. (þegar síðasta keisaranum í Róm var steypt af stóli). Eftir það lifði þó austrómverska keisaradæmið, sem klofið hafði verið frá því vestrómverska árið 364 og var stjórnað frá Konstantínópel. Sögu rómverska heimsveldisins má skipta í þrjú tímabil: Rómverska konungdæmið, rómverska lýðveldið og rómverska keisaradæmið. Það var ekki fyrr en seint á lýðveldistímanum og á tíma keisaradæmisins sem yfirráðarsvæði Rómar fór að færast út fyrir Appennínaskagann. |
| lexicalization | isl: Rómaveldi |
| Italian |
| has gloss | ita: La storia romana, o storia di Roma antica, espone le vicende storiche della città di Roma e, in senso lato, degli antichi Romani, dalle origini dellUrbe alla caduta dellImpero Romano dOccidente (nel 476, anno in cui si colloca convenzionalmente linizio dell'epoca medievale). |
| lexicalization | ita: Antica Roma |
| lexicalization | ita: Storia Romana |
| Japanese |
| has gloss | jpn: 古代ローマ（こだいローマ、ラテン語：Roma antiqua）とは、イタリア半島中部に位置した多部族からなる都市国家から始まり、領土を拡大して地中海世界の全域を支配する世界帝国になった国家の総称である。当時の正式な国号は「元老院ならびにローマ市民（Senatus Populusque Romanus）」であり、共和制成立から使用されて以来滅亡まで体制が変わっても維持された。 ローマ市は、帝国の滅亡後も一都市として存続し、世界帝国ローマの記憶は以後の思想や制度にさまざまな形で残った。 |
| lexicalization | jpn: 古代ローマ |
| Georgian |
| has gloss | kat: ძველ რომში მოისაზრება ანტიკური ზესახელმწიფო რომის იმპერია, რომლის ისტორია ჯერ იყო იტალიური ქალაქ-სახელმწიფოს ისტორია, შემდეგ კი წარმატებული სამხედრო ექსპანსიის შედეგად იგი იქცა თავისი დროის უდიდეს ზესახელმწიფოდ, შემდეგ კი რიგი სამოქალაქო ომებისა და შიდა პოლიტიკური არასტაბილურობის შედეგად დაიწყო მისი დაკნინება, რამაც 476 წელს გამოიწვია იმპერიის სრული კრახი. |
| lexicalization | kat: ძველი რომი |
| Komi |
| has gloss | kom: Важ Рим тайӧ вошысь канму Европаын. |
| lexicalization | kom: Важ Рим |
| Korean |
| has gloss | kor: 고대 로마는 기원전 8세기경 이탈리아 중부의 작은 마을에서 시작해 지중해를 아우르는 거대한 제국을 이룬 고대 문명이다. 수백 년 동안 확장을 거듭하며 고대 로마 문명은 왕정에서 과두 공화정으로, 또 점차 제정으로 변모하였다. |
| lexicalization | kor: 고대 로마 |
| Kurdish |
| lexicalization | kur: Împaratoriya Roma |
| lexicalization | kur: Împaratoriya Romê |
| Latin |
| has gloss | lat: Roma antiqua fuit historica populi Romani regio, quae a Roma civitate profecta est. Condita in paeninsula Italica circa saeculum 9 a.C.n., Roma inter duodecim saecula primo in regno, deinde in republica simili oligarchiae, tertio in imperio vasto, mutata est. Europae occidentali et regioni toti circum Mare Mediterraneum imperavit. Complures autem res occasum Imperii Romani tandem fecerunt. Dimidium occidentale imperii, in quo fuit Hispania Galliaque, Italiaque, in regna separata saeculo 5 dissolutum est; imperium orientale, Constantinopole administrante, ad Imperium Byzantium spectatur post 476, tempus solitum "casus Romae" et posterius exordium Medii Aevi. |
| lexicalization | lat: Roma antiqua |
| Latvian |
| has gloss | lav: Senā Roma bija civilizācija, kura 10. gadsimtā p.m.ē. izveidojās no mazas lauksaimnieku kopienas Apenīnu pussalā. Tās posmu var iedalīt trīs daļās: Romas karaļvalsts, Romas Republikas un Romas impērijas laikos. |
| lexicalization | lav: Senā Roma |
| Limburgan |
| lexicalization | lim: Romeinse audheid |
| Lithuanian |
| has gloss | lit: Senovės Roma vadinama senovės civilizacija, išsivysčiusi iš mažos žemdirbių bendruomenės, įsikūrusios Apeninų pusiasalyje X amžiuje pr. m. e. Išsidėsčiusi palei Viduržemio jūrą, Senovės Roma tapo viena iš didžiausių senovės pasaulio imperijų. |
| lexicalization | lit: Senovės Roma |
| lexicalization | lit: Senuobės Ruoma |
| Literary Chinese |
| has gloss | lzh: 羅馬，古名大秦，又名犁鞬，以在海西，亦云海西國，蓋始於公元前八世紀，始王乃羅慕路斯。初起，立國於七山丘上，陽盛陰微，遂以宴為名，誘得鄰族薩比奈之婦女，由是得以繁衍。並立元老院，以咨政事。共七王，首四王悉農民，後三王乃商賈。至末王傲慢王，民病其敗行，遂起義，王不復立，以執政官代之，無有常人，簡立賢者，共和始建。 |
| lexicalization | lzh: 古羅馬 |
| Macedonian |
| lexicalization | mkd: Римски период |
| lexicalization | mkd: Стар Рим |
| Mongolian |
| lexicalization | mon: Эртний Ром |
| Malay (macrolanguage) |
| has gloss | msa: Rom kuno merupakan sebuah peradaban yang bertumbuh daripada sebuah komuniti pertanian yang kecil yang diasaskan di Semenanjung Itali pada sekitar abad ke-9 SM. Dalam tempoh dua belas abad kewujudannya, peradaban Rom beralih daripada sebuah pemerintahan beraja kepada sebuah republik berasaskan gabungan oligarki serta demokrasi, dan kemudian menjadi sebuah empayar autokratik yang besar. Empayar Rom menguasai Eropah Barat dan seluruh kawasan yang mengelilingi Laut Mediterranean melalui penaklukan dan asimilasi. |
| lexicalization | msa: Rom Kuno |
| Mirandese |
| has gloss | mwl: Roma Antiga ye l nome dado a la ceblizaçon que se zambolbiu a partir de la cidade de Roma, fundada na península Itálica durante l seclo VIII a.C.. Durante ls sous duoze seclos de eisisténcia, la ceblizaçon romana transitou de la monarquia para ua república ouligárquica até se tornar nun basto ampério que dominou la Ouropa Oucidental i al redror de to l mar Mediterráneo atrabeç de la cunquista i assimilaçon cultural. Inda assi, un rol de fatores sócio-políticos causou l sou declínio, i l ampério fui debedido an dous. La metade oucidental, adonde stában ancluídas la Spánia, la Gália i la Eitália, antrou an colapso definitibo ne l seclo V i dou ourige la bários reinos andependientes; la metade ouriental, gobernada a partir de Custantinopla passou a ser referida, puls storiadores modernos, cumo Ampério Bizantino a partir de 476 d.C., data tradecional de la chimpa de Roma i aprobeitada pula storiografie para demarcar l ampeço de la Eidade Média. |
| lexicalization | mwl: Roma Antiga |
| Min Nan Chinese |
| lexicalization | nan: Kó͘-tāi Lô-má |
| Navaho |
| lexicalization | nav: Roman dinéʼiʼ |
| Low German |
| lexicalization | nds: Romienen |
| Nepal Bhasa |
| lexicalization | new: प्राचीन रोम |
| Dutch |
| has gloss | nld: Het oude Rome (Latijn: Roma; Urbs) was een polis in Midden-Italië die uitgroeide tot een wereldrijk. Zijn cultuur zou zich verspreiden over het hele Middellandse Zeegebied en zelfs daarbuiten. Ze slaagde er ook in om andere culturen te assimileren en zich een mengcultuur als het hellenisme eigen te maken. |
| lexicalization | nld: oude Rome |
| lexicalization | nld: Romeinse oudheid |
| Norwegian Nynorsk |
| lexicalization | nno: Roma i antikken |
| Norwegian |
| lexicalization | nor: Antikkens Roma |
| Occitan (post 1500) |
| lexicalization | oci: Roma antica |
| Polish |
| has gloss | pol: Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e. |
| lexicalization | pol: Starożytny Rzym |
| Portuguese |
| has gloss | por: Roma Antiga é o nome dado à civilização que se desenvolveu na península Itálica durante o século VIII a.C. a partir da cidade de Roma. Durante os seus doze séculos de existência, a civilização romana transitou da monarquia para uma república oligárquica até se tornar num vasto império que dominou a Europa Ocidental e ao redor de todo o mar Mediterrâneo através da conquista e assimilação cultural. No entanto, um rol de factores sócio-políticos causou o seu declínio, e o império foi dividido em dois. A metade ocidental, onde estavam incluídas a Hispânia, a Gália e a Itália, entrou em colapso definitivo no século V e deu origem a vários reinos independentes; a metade oriental, governada a partir de Constantinopla passou a ser referida, pelos historiadores modernos, como Império Bizantino a partir de 476 d.C., data tradicional da queda de Roma e aproveitada pela historiografia para demarcar o início da Idade Média. |
| lexicalization | por: Roma Antiga |
| Moldavian |
| has gloss | ron: Roma antică a fost un oraş-stat a cărui istorie se întinde în perioada de timp cuprinsă între 753 î.Hr. şi 476 d.Hr. Pe parcursul existenţei sale de douăsprezece secole, civilizaţia romană a trecut de la monarhie la republică oligarhică şi, apoi, la imperiu extins. Ea a dominat Europa de Vest şi întreaga arie în jurul Mării Mediterane, prin cuceriri şi asimilare, însă, în final, a cedat în faţa invaziilor barbarilor din secolul cinci, marcând, astfel, declinul Imperiului Roman şi începutul Evului Mediu. Civilizaţia romană e, deseori, clasificată ca o parte din Antichitatea Clasică, împreună cu Grecia antică, o civilizaţie care a inspirat mult cultura Romei antice. Roma antică a adus contribuţii importante în organizarea politică şi administrativă, juridică, artă militară, artă, literatură, arhitectură, limbile Europei (limbile romanice), iar istoria sa continuă să aibă o influenţă puternică asupra lumii moderne. |
| lexicalization | ron: Roma antica |
| lexicalization | ron: Roma antică |
| Russian |
| has gloss | rus: Дре́вний Рим — одна из ведущих цивилизаций Древнего мира и античности, получила своё название по главному городу (Roma), в свою очередь названному в честь легендарного основателя — Ромула. Центр Рима сложился в пределах болотистой равнины, ограниченной Капитолием, Палатином и Квириналом. Определённое влияние на становление древнеримской цивилизации оказала культура этрусков и древних греков. Пика своего могущества Древний Рим достиг во II веке н. э., когда под его контролем оказалось пространство от современной Шотландии на севере до Эфиопии на юге и от Армении на востоке до Португалии на западе. |
| lexicalization | rus: Древний Рим |
| Sicilian |
| has gloss | scn: Pi Antica Roma o Roma antica si ntenni la civilà rumana di la sò nascita, chi currispunni â funnazzioni di Roma ntô 753 a.C. di la parti di Ròmulu nzinu â fini di lu mpiru rumanu dû 476 d.C.. |
| lexicalization | scn: Antica Roma |
| lexicalization | scn: Roma antica |
| Slovak |
| lexicalization | slk: Staroveký Rím |
| Slovenian |
| has gloss | slv: Antíčni Rím (tudi stári Rím) je oznaka za zgodovinsko državno ureditev (središče je bil Rim), ki je trajala od 753 pr. n. št. do 476 n. št.. |
| lexicalization | slv: Antični Rim |
| Castilian |
| has gloss | spa: Antigua Roma designa al Estado surgido de la expansión de la ciudad de Roma, que en su época de apogeo, llegó a abarcar desde Gran Bretaña al desierto del Sahara y desde la Península Ibérica al Éufrates, provocando un importante florecimiento cultural en cada lugar en el que gobernó. En un principio, tras su fundación (según la tradición en 753 a. C.) Roma fue una monarquía etrusca. Más tarde (509 a. C.) fue una república latina, y en 27 a. C. se convirtió en un imperio. Al período de mayor esplendor se le conoce como Paz romana, debido al relativo estado de armonía que prevaleció en las regiones que estaban bajo el dominio romano, un período de orden y prosperidad que conoció el Imperio bajo la dinastía de los Antoninos (96-192) y, en menor medida, bajo la de los Severos (193-235). Marcó la edad de oro de Occidente y el despertar de Oriente. |
| lexicalization | spa: antigua Roma |
| Albanian |
| has gloss | sqi: Roma e lashtë ishte një qytetërim që u zhvillua prej një komuniteti te vogël bujqësor të themeluar në Gadishullin Italik që në shekullin e 10-të para Krishtit. I vendosur përgjatë detit Mesdhe, ajo u bë një nga perandoritë më të mëdha në botën e lashtë. |
| lexicalization | sqi: Roma e lashte |
| lexicalization | sqi: Roma e lashtë |
| Serbian |
| has gloss | srp: Антички Рим је била цивилизација која је настала од града-државе основаног на Апенинском полуострву по традицији коју нам преноси Тит Ливије 753. п. н. е. до огромног царства које је окруживало Средоземно море. Током свог дванестовековног постојања, римска цивилизација је прешла пут од монархије, републике са комбинацијом олигархије и демократије, до аутократског царства. Римска цивилизација је доминирала западном Европом и подручјима око Средоземног мора путем освајања и асимилације. |
| lexicalization | srp: Антички Рим |
| Swahili (macrolanguage) |
| has gloss | swa: Roma ya Kale ni ustaarabu uliokua kutoka katika mji Roma, ulioanzishwa katika rasi ya Italia kabla ya karne ya 9 KK. |
| lexicalization | swa: Roma ya Kale |
| Swedish |
| has gloss | swe: Romerska riket, Romarriket, Romerska civilisationen eller antikens Rom var en kulturell och politisk enhet som utgick från staden Rom, antagligen grundad omkring 753 f. Kr. Från att ha varit en stad under etruskiskt styre förklarade romarna sig självständiga omkring 509 f.Kr. och grundade den romerska republiken. Med tiden kom staden att växa sig allt starkare, ingå allianser med närliggande stadsstater och utmana det etruskiska riket till norr. År 396 f.Kr. erövrade romarna en av etruskernas viktigaste städer, Veii, efter sex års belägring. Expansionen fortsatte och år 264 f.Kr. kontrollerade Rom hela det italienska fastlandet söder om Poslätten. Den största militära utmaningen under denna tid kom från staden Karthago i Nordafrika. Mellan åren 264-146 f.Kr. fördes de tre så kallade puniska krigen mellan dessa makter. Det sista kriget slutade med att Rom jämnade Karthago med marken. |
| lexicalization | swe: Antikens Rom |
| lexicalization | swe: Romerska Riket |
| Tatar |
| has gloss | tat: Борынгы́ Рим (лат. Roma antiqua) – Борынгы дөньяның иң алдынгы цивилизацияләрнең берсе. Үз исемен башкаласы (Roma) буенча алган (Үз чиратында ул легендар нигезчесе – Ромул – хөрмәтенә аталган). Рим үзәге Капитолий, Палатин һәм Квиринал белән чикләнгән тигезлектә урнашты. Борынгырим цивилизациясе төзелүенә зур йогынтыны этрусклар һәм борынгы греклар мәдәнияте ясаган. Иң көчле дәвергә Борынгы Рим безнең эрага кадәр II гасырда җитте. Ул чакта аның контроле астында хәзерге төньякта урнашкан Шотландиядән көньякта урнашкан Эфиопиягә кадәр, көнчыгыштагы Әрмәнстаннан көнбатыштагы Португалиягә кадәр җирләре ләккән. |
| lexicalization | tat: Борынгы Рим |
| Tagalog |
| has gloss | tgl: Ang Sinaunang Roma ay isang sinaunang kabihasnan sa Europa na umiral sa Italyanong Peninsula. Ang maliit na agrikultural na lungsod ay lumaki at naging isa sa mga pinakamalawak na imperyo ng sinaunang panahon sa Dagat Mediteraneo. |
| lexicalization | tgl: Sinaunang Roma |
| Thai |
| has gloss | tha: โรมันโบราณ คือวัฒนธรรมที่วิวัฒนาการขึ้นมาจากชุมชนเกษตรกรบน คาบสมุทรอิตาลีที่เริ่มตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 ก่อนคริสต์ศักราช ตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลเมดิเตอเรเนียนโรมันโบราณกลายมาเป็นจักรวรรดิที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์โบราณ |
| lexicalization | tha: โรมันโบราณ |
| Turkish |
| has gloss | tur: Antik Roma, M.Ö. 9. yüzyılda İtalya Yarımadasında kurulan Roma şehir devletinden doğarak tüm Akdenizi çevreleyen muazzam bir imparatorluk haline gelen medeniyetin adıdır. Yaklaşık 12. yüzyıl boyunca varlığını sürdürmüş olan Roma uygarlığı bir monarşiden oligarşi ve cumhuriyetin bileşimi bir demokrasiye ve daha sonra da otokratik bir imparatorluğa dönüşmüştür. |
| lexicalization | tur: antik Roma |
| Ukrainian |
| has gloss | ukr: Старода́вній Рим (, також Древній Рим, старожитній, античний Рим) - одна з провідних цивілізацій Давнього світу та античності, отримала свою назву від головного міста - Рима , яке в свою чергу назване на честь легендарного засновника - Ромула. Стародавній Рим був цивілізацією, яка виросла з маленької землеробської громади, заснованої на Італійському п-ві ще в Х ст. до н. е. Центр Риму сформувався в межах болотистої рівнини, обмеженої Капітолієм, Палатином і Квіріналом. Розташована вздовж Середземного моря, Римська держава з часом стала однією з найбільших імперій Давнього світу. |
| lexicalization | ukr: Стародавній Рим |
| Venetian |
| has gloss | vec: Ła storia romana ła xe queło ca se intende par łe vicende storeghe che łe ga visto protagonisti i antichi Romani. |
| lexicalization | vec: Storia romana |
| Vietnamese |
| has gloss | vie: Nền văn minh La Mã gắn chặt với địa danh Địa Trung Hải. |
| lexicalization | vie: La Mã cổ đại |
| lexicalization | vie: nền văn minh La Mã |
| Võro |
| has gloss | vro: Vana-Rooma oll tsivilisatsuun, miä kasvi vällä väikost põlluharijidõ kogokunnast Apenniini puulsaarõl 10. aastagasaal i.m.a. Tuust sai aoluu üts suurõmbit impeeriummõ, mink maaq olliq ümbre Vaihõmere. |
| lexicalization | vro: Vana-Rooma |
| Waray (Philippines) |
| has gloss | war: An Hadto nga Roma amo an sibilisasyon nga dumako tikang ha gutiay nga parag-uma nga komunidad nga gintukod ha rawis han Italya han mga ika 10 BC. |
| lexicalization | war: Hadto nga Roma |
| Yiddish |
| has gloss | yid: אוראלט רוים איז דער נאמען פון די קולטור וואס האט געשטאמט פון רוים זינט דעם 8טן י"ה פ"צ ביזן 5טן י"ה. |
| lexicalization | yid: אוראלט רוים |
| Yue Chinese |
| has gloss | yue: 古羅馬係指一個由公元前9世紀開始喺意大利半島中部形成嘅一個文明，歷經羅馬王政時代、羅馬共和國，1世紀擴張成為一個橫跨歐洲、亞洲西部同非洲北部嘅羅馬帝國，但之後到395年，羅馬帝國分裂為東西兩部：西羅馬帝國喺476年亡國，而東羅馬帝國（即係拜占廷帝國）就喺1453年俾奧斯曼帝國滅咗。 |
| lexicalization | yue: 古羅馬 |
| Chinese |
| has gloss | zho: 古罗马通常指从前9世纪初在意大利半岛中部兴起的文明，历罗马王政时代、罗马共和国，於1世纪前后扩张成为横跨欧洲、亚洲、非洲的庞大罗马帝国。到395年，罗马帝国分裂为东西两部。西罗马帝国亡於476年。而东罗马帝国（即拜占廷帝国）則在1453年被奥斯曼帝国所灭。 |
| lexicalization | zho: 古罗马 |
| lexicalization | zho: 古羅馬 |
