| Czech |
| has gloss | ces: Původně římská bojová formace želva (latinsky testudo, což označuje obdobně jak želvu coby živočicha, tak tuto bojovou formaci) je specifické seskupení pěších vojáků se štíty. Vojáci jsou pevně semknuti do pravidelného útvaru. První řada kryje svými štíty přední linii, boční řady boky a ostatní vojáci používají štíty k ochraně útvaru zeshora, čímž vytvářejí efekt a dojem želvího krunýře, chránícího celý útvar. Tato formace se používala hlavně tehdy, když byl oddíl při postupu vystaven silné nepřátelské střelbě, například při obléhání. Nevýhody této formace spočívají v tom, že je pomalá v pohybu a znemožňuje vojákům účinný boj muže proti muži. Na druhé straně v okamžiku, kdy by měl tento boj nastat, již je obvykle znemožněn účinný zásah lučišníků a je možno želvu zrušit. |
| lexicalization | ces: želva |
| German |
| has gloss | deu: Die Schildkrötenformation (auch lateinisch Testudo für „Schildkröte“) bezeichnet eine militärisch-taktische Formation des römischen Heers, die zur Zeit Julius Caesars entwickelte wurde. Sie diente zum Schutz vor starkem Beschuss und zum geschützten Vorrücken auf befestigte, vor allem überhöhte Stellungen. Die „Schildkröten“ waren sehr stabil. |
| lexicalization | deu: Schildkrötenformation |
| French |
| lexicalization | fra: tortue |
| Hebrew |
| has gloss | heb: הטסטודו (Testudo) הוא מבנה קרבי שהיה מקובל בצבא הרומי, ששמו מגיע מהמילה הלטינית לצב - Tortoise, היה מבנה פופולרי בקרב הלגיונרים באימפריה הרומית, יעיל במיוחד כנגד ירי. כאשר השתמשו בו נכונה, היה המבנה מעולה בהגנה מפני חצים וכלי הטלה למיניהם, ובעזרתו הלגיון יכל לזוז בלא פחד משחיטה בידי החיילים הקלים של האויב. בטסטודו, הלגיונרים סגרו את הפערים ביניהם; האנשים בשורה הראשונה שמו את מגיניהם לפניהם, להגן עליהם מכף רגל ועד ראש, הלגיונרים בצדדים שמו את מגיניהם לימינם או לשמאלם, ושאר הלוחמים, אשר נמצאו באמצע המבנה, החזיקו את מגיניהם מעל ראשם. החסרונות של הטסטודו הם פגיעותו הרבה מצד תוקפים למיניהם, במיוחד חיל הפרשים, העדר היכולת ההתקפית בגלל המבנה הצמוד והתנועה האיטית והמסורבלת. צדו האחורי היה חשוף ופגיע במיוחד. |
| lexicalization | heb: טסטודו |
| Italian |
| has gloss | ita: La testuggine (o Testudo) era una formazione di fanteria caratteristica dellesercito romano. Schieramento di grande complessità, richiedeva notevole coordinamento collettivo. Era ideato appositamente per un drappello di legionari, armati con il gladio e, in particolare, con lampio e robusto scudo quadrangolare in dotazione alle legioni. Dava il grande vantaggio di poter avanzare fino al contatto con le prime file nemiche riparandosi da frecce e proiettili e occultando il reale numero dei componenti, in modo da generare un effetto sorpresa. Grazie alla protezione che offriva, questa formazione era particolarmente usata durante gli assedi. |
| lexicalization | ita: Testuggine romana |
| Japanese |
| has gloss | jpn: テストゥド（羅：Testudo）とはローマ軍の歩兵戦術のひとつ。歩兵集団が密集した隊列で盾（スクトゥム）を前方、上方に掲げつつ対峙、移動する戦術。主に騎兵に対する防御あるいは攻城戦での突撃に用いられた。 |
| lexicalization | jpn: テストゥド |
| Latin |
| has gloss | lat: Testudo (res militaris) est, cum conglobati milites et scuta scutis arcte iungentes, invicem se protegunt et ingruentia tela defendunt. Tempore Iulii Caesaris in bello Gallico primum hac re legionarii utebantur. |
| lexicalization | lat: Testudo |
| Lithuanian |
| has gloss | lit: Vėžlio rikiuotė (, vėžlys) – įprasta senovės Romos legionierių kovinė rikiuotė, kurioje priešakiniai kariai uždengia skydais priekį, o už jų esantys – viršų. Tuo būdu apsisaugoma nuo strėlių bei kitų svaidomų ginklų. Šonuose ar gale esantys legionieriai, esant reikalui, savo skydais galėdavo kažkiek pridengti ir šias puses. |
| lexicalization | lit: Vėžlio rikiuotė |
| Dutch |
| has gloss | nld: Een testudo of tortoiseformatie (betekenis Schildpad) is een Romeinse legerformatie, van legionairs, die zich zo opstelden, dat ieder lid van de formatie volledig beschermd wordt met een schild van een andere legionair. Dit gaf de formatie het uiterlijk van een omgekeerde doos. De legionairs die een testudo hadden gevormd, waren door deze formatie, bijna onkwetsbaar voor pijlen en werpsperen. |
| lexicalization | nld: testudo |
| Polish |
| has gloss | pol: Testudo (łac. żółw) - taktyka obronna legionów rzymskich stosowana w celu obrony przed ostrzałem łuczników. Polegała ona na utworzeniu zwartej prostokątnej formacji (kolumny), w której legioniści z pierwszego szeregu i z boków formacji trzymali tarcze pionowo przed sobą lub od strony odsłoniętego swojego boku, natomiast legioniści z wewnętrznych szeregów trzymali tarcze poziomo nad sobą i nad legionistami pierwszego i bocznych szeregów, tworząc w ten sposób osłonę całej formacji przed strzałami przeciwnika. Poruszający się w takiej kolumnie w czasie bitwy legioniści przypominali osłoniętego skorupą żółwia - stąd nazwa. |
| lexicalization | pol: testudo |
| Portuguese |
| has gloss | por: A formação tartaruga (ou formação testudo) era utilizada pelos soldados romanos e tinha caráter defensivo. Consistia em dispor os escudos bem juntos uns dos outros formando um teto com eles, visando a proteger os legionários de ataques com projéteis, por cima e pelos lados. |
| lexicalization | por: Formação Tartaruga |
| Slovenian |
| has gloss | slv: Želva je bila posebna formacija rimske vojske, kjer so se vojaki stisnili skupaj in pokrili s ščiti. Taka formacija je bila še posebej učinkovita proti napadom s puščicami in sulicami, saj so se le te odbile od ščitov in vojakov niso ranile. |
| lexicalization | slv: Želva |
| Castilian |
| has gloss | spa: En la Antigua Roma, la formación en testudo o tortuga era un orden de batalla utilizado comúnmente por las legiones romanas durante el combate y muy particularmente en los asedios. La primera mención que se conoce de esta táctica es de Polibio en el siglo II a. C. |
| lexicalization | spa: Tortuga |
