| Information | |
|---|---|
| has gloss | (noun) king of the Franks and Holy Roman Emperor; conqueror of the Lombards and Saxons (742-814) Charles, Carolus, Charles I, Charlemagne, Charles the Great |
| has gloss | eng: Charlemagne (; , meaning Charles the Great; 2 April 742 – 28 January 814) was King of the Franks from 768 to his death. He expanded the Frankish kingdom into a Frankish Empire that incorporated much of Western and Central Europe. During his reign, he conquered Italy and was crowned by Pope Leo III on 25 December 800 which temporarily made him a rival of the Byzantine Emperor in Constantinople. His rule is also associated with the Carolingian Renaissance, a revival of art, religion, and culture through the medium of the Catholic Church. Through his foreign conquests and internal reforms, Charlemagne helped define both Western Europe and the Middle Ages. He is numbered as Charles I in the regnal lists of France, Germany (where he is known as Karl der Große), and the Holy Roman Empire. |
| has gloss | eng: Charlemagne (Latin: Carolus Magnus, English: Charles the Great, German: Karl der Große, Dutch: Karel de Grote) (ca. 742 or 747 - 28 January, 814) was the king of the Franks who started the Holy Roman Empire. He was crowned as the Emperor in 800. |
| lexicalization | eng: Carolus |
| lexicalization | eng: Charlemagne |
| lexicalization | eng: Charles I |
| lexicalization | eng: Charles the Great |
| lexicalization | eng: Charles |
| lexicalization | eng: Karl der Grosse |
| instance of | (noun) sovereign of the Holy Roman Empire Holy Roman Emperor |
| instance of | (noun) a member of the Carolingian dynasty Carolingian, Carlovingian |
| Meaning | |
|---|---|
| Afrikaans | |
| has gloss | afr: Karel die Grote (Latyn: Carolus Magnus, Engels / Frans Charlemagne) (742 of 747 – 28 Januarie 814) was die Koning van die Franke van 768 tot met sy dood in 814. Hy het Italië oorwin en die Yster Kroon van Lombardye in 774 aangeneem. Op n besoek aan Rome in 800 is hy deur Pous Leo III op Kersdag tot keiser gekroon waarmee die herlewing van die Romeinse ryk tradisie in die Weste ingelui is in die vorm van die Heilige Romeinse Ryk. Deur sy buitelandse oorwinnings en interne hervormings het Karel die Grote bygedra tot die herdefinisie van Wes-Europa en die Middeleeue. Sy heerskappy word ook geassosieer met die Karolingiese Renaissance, n herlewing van kuns en onderwys in die Weste. |
| lexicalization | afr: Karel die Grote |
| Old English (ca. 450-1100) | |
| has gloss | ang: Charlemaȝne ƿæs cyning Francena. |
| lexicalization | ang: Charlemagne |
| Arabic | |
| has gloss | ara: شارلمان (742- 814) هو ملك الفرنجة حاكم إمبراطوريتهم بين عامي (768- 800) وإمبراطور الإمبراطورية الرومانية المقدسة بين عامي (800- 814). الابن الأكبر للملك بيبين الثالث من سلالة الكارولينجيين. ويعتبر بيبين القصير (حكم من عام 751 إلى عام 768) مؤسس حكم أسرة الكارولنجيين في حين يعتبر ابنه شارلمان (حكم من عام 768 إلى عام 814) أعظم ملوكها . |
| lexicalization | ara: شارلمان |
| Aragonese | |
| has gloss | arg: Carlemaño u Carlos I O Gran estió rei do Reino franco y, dende o 25 dabiento de 800, o primer emperador do Sacro Imperio Román Chermanico. Naxió en bel lugar da Renania, ye fázil que en Aquisgrán, o 2 d'abril de 742, y morió o 28 de chinero de 814 en Aquisgrán (güé en Alemaña). |
| lexicalization | arg: Carlemanyo |
| Egyptian Arabic | |
| has gloss | arz: شارلمان (لاتينى: Carolus Magnus or Karolus Magnus) (ال بالإنجليزى) - ( 2 ابريل 742 - 28 يناير 814) كان ملك الفرنكيين و حاكم الامبراطوريه الفرنكيه اللى اتعرفت بإسم الامبراطوريه الكارولينجيه من سنة 768 لسنة 814, و إمبراطور الإمبراطوريه الرومانيه المقدسه من سنة 800 لسنة 814. |
| lexicalization | arz: شارلمان |
| Asturian | |
| has gloss | ast: Carlomagno (* 2 dabril de 747, Prüm - 814, Aquisgrán), tamién llamáu Carlos el Grande, nalemán "Karl der Große", en francés "Charlemagne", en llatín "Carolus Magnus", foi rei de los francos (de 771 a 814), de los llombardos (de 771 a 814) ya indal primeru en ser coronáu emperador del Sacru Imperiu Romanu-Xermánicu el 25 davientu de 800. |
| lexicalization | ast: Carlomagno |
| Azerbaijani | |
| has gloss | aze: Böyük Karl (latınca Carolus Magnus, 2 aprel, 742 – 28 yanvar, 814, Axen) frank kralı (768–800), imperator (800–814), Karolinqlər sülaləsinin banisi. Gödək Pipinin ölümündən sonra (768) Frank dövlətinin bir hissəsini idarə edirdi. Lanqobardlar, sakslar, ərəblər, qərb slavyanları və başqaları ilə apardığı müharibələr nəticəsində böyük imperiya yaratmışdı. Böyük Karl imperiyada hakimiyyətinin mərkəzləşməsinə çalışır, Katolik Kilsəsini kral hakimiyyətinin dayağı hesab edirdi. Böyük Karlın müxtəlif tayfa və xalqları birləşdirməklə yaratdığı imperiya onun ölümündən sonra parçalandı. Böyük Karlın dövründə mədəniyyət sahəsində yüksəliş müşahidə edilirdi. |
| lexicalization | aze: Böyük Karl |
| Belarusian | |
| has gloss | bel: Карл Вялікі (, , ) (742-814), франкскі кароль з 768, з 800 імпэратар; з дынастыі Каралінгаў. Яго заваёвы (у 773-74 Лянгабардзкага каралеўства ў Італіі, у 772-804 вобласьці саксаў і інш.) прывялі да ўтварэньня разьлеглай імпэрыі. Палітыка К. (падтрымка царквы, судовыя і вайсковыя рэформы ды інш.) спрыялі фармаваньню фэўдальных стасункаў у Зах. Эўропе. Імпэрыя К. распалася неўзабаве па яго сьмерці. Прыдомак “Вялікі” К. атрымаў яшчэ пры жыцьці. |
| lexicalization | bel: Карл Вялікі |
| Bosnian | |
| has gloss | bos: Karlo Veliki (742 ili 747 - 28. januar 814), franački (768.-814.) i langobardski kralj (774.-814.) i rimski car (krunisan 25.12.800.god. u crkvi sv. Petra u Rimu). |
| lexicalization | bos: Karlo Veliki |
| Breton | |
| has gloss | bre: Karl Veur (742- Aachen, 28 a viz Genver 814), anvet Charlemagne e galleg , Charlemagne pe Charles the Great e saozneg , Karl der Große en alamaneg , ha Carolus Magnus e latin, a voe roue ar Franked (771-814) hag Impalaer ar C’hornôg (800-814). Sellet e vez outañ hiziv, koulz e Bro-C'hall hag en Alamagn, evel unan eus diazezourien pep hini eus an div vro-se. |
| lexicalization | bre: Karl Veur |
| lexicalization | bre: Karl-Veur |
| Bulgarian | |
| has gloss | bul: Карл Велики (; ; ) е крал на франките от 768 до 814. Той разширява франкските владения в Западна и Централна Европа, а на 25 декември 800, след като завладява Северна Италия, е коронован от папа Лъв III за пръв император на Свещената Римска империя. Освен с териториалното разширение и административната организация на новосъздадената Франкска империя, управлението на Карл Велики се свързва и с възраждането на изкуствата, религията и културата, известно като Каролингски Ренесанс. |
| lexicalization | bul: Карл Велики |
| Catalan | |
| has gloss | cat: Carlemany (en alemany: Karl der Große, en francès: Charlemagne, en llatí: Carolus Magnus) (prop de Lieja, 742 - Aquisgrà, 28 de gener del 814), fou rei dels francs (768 - 814), rei dels llombards (774- 814) i emperador dOccident (800 - 814). Fou un personatge central en la consolidació i prosperitat de lImperi Carolingi. |
| lexicalization | cat: Carlemany |
| lexicalization | cat: Charlemagne |
| Cebuano | |
| has gloss | ceb: Si Carlomagno (Latin: Carolus Magnus o Karolus Magnus, kun Carlos ang Bantogan) (747 - Enero 28, 814) mao ang Hari sa mga Pranko sugod niadtong 768 hangtod sa iyang kamatayon. Iyang gipalapdana ang gingharian aron mahimong usa ka Imperyo nga milatas sa dakong bahin Kasadpang Uropa ug ang Tungang Uropa. Sa iyang paghari, iyang gisakop ang Italya ug gikoronahan siya ni Papa Leo III isip Imperator Augustus niadtong Desyembre 25, 800. Kining koronasyon naghimo kang Carlomagno isip karibal sa Bizantinong Emperador didto sa Constantino. Ang paghari ni Carlomagno nahimong usa ka Karolingyanong Renasans, ang pagkabanhaw sa arte, relihiyon, ug kultura ubos ni Carlomagno ug sa Simbahang Katoliko. Pinaagi sa iyang mga internal nga reporma ug mga kampanyang militar, iyang natabangan pagtakda ang Kasadpang Uropa. Siya gitala isip Carlos I' sa talaan sa mga hari sa Pransiya, Alemanya, ug sa Balaang Imperyong Romano. |
| lexicalization | ceb: Carlomagno |
| Czech | |
| has gloss | ces: Karel I. Veliký (2. dubna 742 – 28. ledna 814 Cáchy) byl franský král a první středověký římský císař. |
| lexicalization | ces: Karel Veliký |
| Chuvash | |
| has gloss | chv: Аслă Карл I ( е , , , |
| lexicalization | chv: Аслă Карл |
| Mandarin Chinese | |
| lexicalization | cmn: 查理大帝 |
| Corsican | |
| has gloss | cos: Carulu Magnu era u soprannome di Carulu u Prima (in latinu Carolus Magnus, in francese Charlemagne, in tedescu Karl der Große). Hè natu versu u 742. |
| lexicalization | cos: Carulu Magnu |
| Welsh | |
| has gloss | cym: Roedd Siarlymaen (742 neu 747 - 28 Ionawr 814) yn frenin y Ffranciaid o 768 ymlaen ac yn ymerawdwr 25 Rhagfyr, 800 pan y coronwyd ef gan Bab Leo III yn Rhufain. Carolus Magnus oedd ei enw ef yn Lladin, a Charlemagne yn Ffrangeg. Ei deitl lawn o 800 ymlaen oedd: Karolus serenissimus augustus a Deo coronatus magnus pacificus imperator Romanum imperium gubernans qui et per misericordiam dei rex Francorum atque Langobardorum (Cyfieithiad rydd: Siarl rheolwr araul urddasol, coronwyd gan Dduw, rheolwr sydd yn rheolir Ymerodraeth Rufeinig ac yn creu hedd mawr, gyda chaniatâd Duw yn frenin y Francaid ar Langobardaid). Ystyrir mai ef oedd yr Ymerawdwr Glân Rhufeinig cyntaf. |
| lexicalization | cym: Siarlymaen |
| Danish | |
| has gloss | dan: Karl den Store (på latin: Carolus Magnus, på fransk/engelsk: Charlemagne) (742 eller 748 - 28. januar 814 i Aachen) var hersker over det Frankiske rige fra 768 og frem til sin død i 814. Tilnavnet "den Store" fik han allerede i sin levetid. |
| lexicalization | dan: Karl den Store |
| German | |
| has gloss | deu: Karl der Große, lateinisch Carolus Magnus, Karolus Magnus, französisch und englisch Charlemagne (* wahrscheinlich 2. April 747 oder 748; † 28. Januar 814 in Aachen) aus dem Geschlecht der Karolinger war seit dem 9. Oktober 768 König des Fränkischen Reiches und seit dem 25. Dezember 800 Römischer Kaiser. |
| lexicalization | deu: Karl der Große |
| lexicalization | deu: Karl I. |
| Modern Greek (1453-) | |
| has gloss | ell: O Καρλομάγνος ή Κάρολος ο Μέγας (742 ή 747 – 28 Ιανουαρίου 814) (Γερμανικά: Karl der Große, Λατινικά: Carolus Magnus, Γαλλικά: Charlemagne) ήταν βασιλιάς των Φράγκων από το 771 έως το 814, βασιλιάς των Λομβαρδών από το 774 και ιδρυτής της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. |
| lexicalization | ell: Καρλομάγνος |
| Esperanto | |
| has gloss | epo: Karolo la Granda, alie nomita Karlomagno (la nomo venas el la latina lingvo Carolus Magnus, sed en preskaŭ ĉiu lingvo oni uzas la diversan formon de Karlo) (2-a de aprilo de 742- Aĥeno, 28-a de januaro de 814), reĝo de la frankoj (768-814), imperiestro de okcidento (800-814), unuenaskito de Pipino la Malgranda. |
| lexicalization | epo: Karolo la granda |
| Estonian | |
| has gloss | est: Karl Suur (prantsuse Charlemagne, saksa Karl der Große, ladina Carolus Magnus; 742, 743, 747 või 748 – 28. jaanuar 814 Aachen) oli Frangi riigi kuningas alates 768 (kogu riigi valitseja alates 771) ja Rooma ehk Frangi keiser alates 800. Ta pani oma keisririigiga aluse kolmele hilisemale Euroopa suurriigile: Saksamaale, Prantsusmaale ja Itaaliale. Ta pidas end otseselt Rooma keisrite järeltulijaks ja nimetas end Lääne-Rooma keisriks. Ta oli sõjaliselt äärmiselt edukas, liidendas Frangi riigiga nii Saksamaa (Elbe jõeni), Põhja-Itaalia kui ka Lõuna-Prantsusmaa ning Madalmaad. Ainsana jäid tänase Prantsusmaa aladest tema riigiga ühendamata bretoonide maad (Bretagne). Karl Suur oli Pippin Lühikese poeg ja Ludwig Vaga isa. |
| lexicalization | est: Karl Suur |
| Basque | |
| has gloss | eus: Carolus Handia, Karlomagno, edo Karlos I.a Handia (742 - Aix-la-Chapellen, 814), dinastia karolingiarren buru, frankoen errege (768 - 814), Lonbardiako errege (774 - 814) eta Leon III.a aita santuak izendatuta Mendebaldeko enperadore (800 - 814). Pipin Laburra zuen aita. |
| lexicalization | eus: Carolus Handia |
| Extremaduran | |
| has gloss | ext: Calru Manu u Carlus el Grandi (francés: Charlemagne) (742 u 747 - 28 dEneru, 814) hue el rei de los francus quencetó el Sacru Empériu Romanu. |
| lexicalization | ext: Carlus el Grandi |
| Persian | |
| has gloss | fas: شارلمانی یا کارل بزرگ یا کارلوس ماگنوس به لاتین: Carolus Magnus (احتمالاً *۲ آوریل، ۷۴۸ در پروم، †۲۸ ژانویه ۸۱۴ در آخن)، از سال ۷۶۸ امپراتور فرانکها از دودمان کارولنژیها و برادرزاده شارل مارتل. امپراتور رم از ۲۵ دسامبر ۸۰۰ با تاجگذاری وی توسط پاپ لئوی سوم در رم. به این ترتیب شارلمانی به عنوان موًسس امپراتوری مقدس روم شناخته میشود و از نظر اروپاییها، پدر کشورهای فرانسه و آلمان میباشد. |
| lexicalization | fas: شارلمانی |
| Finnish | |
| has gloss | fin: | align = right | align = center | |- align = center | |- align = center | |} Kaarle Suuri (, , ) oli frankkien kuningas 771–814 ja langobardien kuningas vuodesta 774 lähtien. Hänet kruunattiin Rooman keisariksi vuonna 800. Kaarle Suuri oli länsimaisen keisarivallan uudistaja. Nykyään sekä Saksa että Ranska pitävät Kaarle Suurta valtioidensa perustajana. |
| lexicalization | fin: Kaarle Suuri |
| French | |
| has gloss | fra: Charles I, dit le Grand ou Charlemagne (en latin Carolus Magnus, en allemand Karl der Große), est né le 2 avril, probablement en 742 ou 748, sans certitude quant au lieu (voir ci-dessous en Date et lieu de naissance). Il est mort à Aix-la-Chapelle (Aachen en allemand et anglais), le 28 janvier 814 . Il est roi des Francs (768-814), devient par conquête roi des Lombards (774-814) et est couronné empereur par le pape Léon III le , relevant une dignité prestigieuse disparue depuis l'an 476 en Occident. |
| lexicalization | fra: Charlemagne |
| lexicalization | fra: Carloman |
| Old French (842-ca. 1400) | |
| lexicalization | fro: Carles li magnes |
| Western Frisian | |
| has gloss | fry: Karel de Grutte (2 april 742 by Aken - 28 jannewaris 814, Aken) wie sûnt 771 oant en mei syn dea kening fan de Franken; boppedat waard hy yn 800 ta keizer fan it Westen kroane. Karel wie de soan fan Pippyn de Koarte en Bertruda mei de Grutte fuotten. |
| lexicalization | fry: Karel de Grutte |
| Gan Chinese | |
| has gloss | gan: 沙利門大帝（拉丁文：Carolus Magnus或Karolus Magnus），公元742年4月2號出世，公元814年1月28號過身，係隻法蘭克王國（今下嗰法國）加洛林王朝嗰國王。佢在位嗰時間，搦佢國家嗰疆土擴展嘍老多。 |
| lexicalization | gan: 沙利門大帝 |
| Gaelic | |
| has gloss | gla: Tearlach Mòr b. 742 no 747 - 28mh Faoilleach, 814 - (No Charlemagne san Fraingis, Karl der Große sa Gearmailtis, Karel de Grote san Duitseis agus Carolus Magnus sa Laideann) Rìgh na seann Gearmailtich ris an canar na Fraincean agus an duine a stèidhich Impireachd an Ròimh Naomh. |
| lexicalization | gla: Tearlach Mòr |
| Irish | |
| has gloss | gle: Rí de chuid na bhFranc (768–814) a bhí i Séarlas Mór (742 nó 747 – 28 Eanáir 814). Lena linn, déirigh ríocht na bhFranc níos mó, go dtí go raibh sí ina hImpireacht, ar corpraíodh an chuid is mó dIarthair agus Lár na hEorpa istigh ann. Le linn a réimeas, chloígh sé an Iodáil agus bhronn an Pápa Leo 111 an gradam Imperator Augustus air, ar an 25 Nollaig 800. Dá réir sin, bhí sé, ar feadh seal, ina chéile comhraic don Impire Biosántach i gCathair Chonstaintín. A bhuí leis na gabhálacha agus na leasuithe a rinne sé, bhí ról an-tábhachtach ag Séarlas Mór i múnlú iarthar na hEorpa le linn na meánaoiseanna. Baineann an tAthbheochan Carolingeach lena réim freisin, athbheochan a bhain leis na healaíona agus leis an oideachas san iarthar. Tá Séarlas Mór liostaithe mar Séarlas I i liostaí ríoga na Fraince, na Gearmáine (áit a dtugtar Karl der Große air), agus na hImpire Naofa Rómhánach. |
| lexicalization | gle: Séarlas Mór |
| Galician | |
| has gloss | glg: Carlomagno, ou Carlos, o Grande, ou mesmo Carlos I nas listaxes reais de Francia e Alemaña, nado o 2 de abril do 747 e finado o 28 de xaneiro do ano 814, foi sucesivamente rei dos francos (de 771 a 814), rei dos longobardos (a partir de 774), e tamén o primeiro emperador do Sacro Imperio Romano (coroado o 25 de decembro do ano 800), restaurando así o antigo Imperio Romano de Occidente. |
| lexicalization | glg: Carlomagno |
| Alemannic | |
| has gloss | gsw: Dr Karl dr Gross, lat.: Carolus Magnus oder Karolus Magnus, franz./engl.: Charlemagne (* wohrschiinlig 2. April 747 ; † 28. Januar 814 z Aache) isch sit em 9. Oktober 768 König vom Fränkische Riich und sit em 25. Dezember 800 römische Kaiser gsi. |
| lexicalization | gsw: Karl der Große |
| lexicalization | gsw: Karl dr Gross |
| Serbo-Croatian | |
| has gloss | hbs: Karlo Veliki (latinski: Carolus Magnus ili Karolus Magnus, njemački: Karl der Große, francuski i engleski: Charlemagne ; 2.4. 747. - 28.1. 814.), franački sukralj od 768. - 771., jedini vladar od 771. do 814., car od 800. godine. |
| lexicalization | hbs: Karlo Veliki |
| Hebrew | |
| has gloss | heb: קרל הגדול (בלטינית: Carolus Magnus) ‏(2 באפריל 742/7 - 28 בינואר 814) היה מגדולי שליטי אירופה בימי הביניים. בנם של פפין הגוץ וברטארדה מלאון וחלק מהשושלת הקרולינגית. היה מלך הפרנקים בשנים 768-814, ומלך לומברדיה בשנים 774-814. הוכתר לקיסר הרומאים (Imperator Augustus Romanorum) ברומא ב-25 בדצמבר 800 על ידי האפיפיור לאו השלישי, ועקב כך נחשב בדיעבד לקיסר הראשון של האימפריה הרומית הקדושה, למרות שזו הוקמה רק לאחר מותו. בעקבות כיבושיו הוא שלט על ממלכה שהשתרעה על רוב מערב אירופה. |
| lexicalization | heb: קרל הגדול |
| Fiji Hindi | |
| has gloss | hif: Charlemagne (Latin: Carolus Magnus, English: Charles the Great, German: Karl der Große, Dutch: Karel de Grote) (ca. 742 nai to 747 - 28 January, 814) Franks lok ke ek raja rahaa jon ki Holy Roman Empire ke suruu karis rahaa. USke 800 me crown karaa gais rahaa. |
| lexicalization | hif: Charlemagne |
| Hindi | |
| lexicalization | hin: चार्लेमन |
| Croatian | |
| has gloss | hrv: Karlo Veliki (latinski: Carolus Magnus ili Karolus Magnus, njemački: Karl der Große, francuski i engleski: Charlemagne ; 2. travnja 747. - 28. siječnja 814.), franački sukralj od 768. - 771., jedini vladar od 771. do 814., car od 800. godine. |
| lexicalization | hrv: Karlo Veliki |
| Hungarian | |
| has gloss | hun: I. Nagy Károly, lat. Carolus Magnus vagy Karolus Magnus, franc./angol. Charlemagne (* Prüm, valószínűleg 742 vagy 747, de legvalószínűbb a 748. április 2-i dátum – † Aachen, 814. január 28.), Martell Károly unokája, Kis Pippin fia, frank király 768-tól. Államát nagy mértékben kiterjesztette, egyesítve Nyugat- és Közép-Európa nagy részét, létrehozva ezzel a Frank Birodalmat. Lombardia királyává koronáztatta magát, majd 800. december 25-én III. Leó pápa a karácsonyi misén Rómában a fejére helyezte a császári koronát, ezzel „római császárrá” (Imperator Augustus) koronázta őt. Ezzel mindkét fél a dicső Római Birodalom felélesztését szándékozott elérni. Úgy ismert mint az első restaurátora a nyugati császárságnak. A Német-Római Császárság csak jóval halála után alakult meg, amikor I. (Nagy) Ottó német király 962-ben bevette Rómát és császárrá koronáztatta magát. Nagy Károly hódításai és reformjai indították el Nyugat-Európa igazi történelmét és a középkort. Uralkodása úgy is ismert mint a Karoling reneszánsz, a művészetek, a kultúra és a vallás feléledésének időszaka. |
| lexicalization | hun: I. Károly frank császár |
| lexicalization | hun: Nagy Károly |
| Ido | |
| has gloss | ido: Karl la Granda 10 di aprilo 742 apud Liège til 28 di januaro 814 en Aachen esis rejo di Franki depos 768, imperiestro depos 800. |
| lexicalization | ido: Karl la Granda |
| Indonesian | |
| has gloss | ind: Karel yang Agung atau Karel Agung (Perancis: Charlemagne; bahasa Latin: Carolus Magnus atau Karolus Magnus; bahasa Jerman: Karl der Große; bahasa Inggris: Charles the Great, bahasa Italia: Carlo Magno) (742 atau 747 – 28 Januari 814), adalah raja kaum Frank dari 768 sampai 814 dan kaum Lombard dari 774 sampai 814. Ia dinobatkan sebagai Imperator Augustus di Roma pada hari natal tahun 800 oleh Paus Leo III, dan karenanya dianggap merupakan pendiri Kekaisaran Romawi Suci (dengan gelar Karel I). Melalui penaklukan dan pertahanan, ia mengukuhkan dan mengembangkan kekuasaannya hingga meliputi sebagian besar Eropa Barat. Ia sering dianggap merupakan bapak pendiri Perancis dan Jerman, bahkan kadang sebagai Bapak pendiri Eropa. Ia adalah kaisar pertama di Barat sejak runtuhnya Kekaisaran Romawi. |
| lexicalization | ind: Charlemagne |
| Icelandic | |
| has gloss | isl: Karlamagnús (eða Karl I eða Karl mikli; franska: Charlemagne, þýska: Karl der Große, latína: Carolus magnus) (um 2. apríl 747 – 28. janúar 814) var konungur Franka frá árinu 771 til 814. Eftir honum er nefnd ætt Karlunga. Karlamagnús er grafinn í dómkirkjunni í Aachen, sem hann lét reisa. |
| lexicalization | isl: Karlamagnus |
| lexicalization | isl: Karlamagnús |
| Italian | |
| lexicalization | ita: Carlo Magno |
| lexicalization | ita: Carlomagno |
| Javanese | |
| has gloss | jav: Karel ingkang Agung utawi Karel Agung (Prancis: Charlemagne; basa Latin: Carolus Magnus utawi Karolus Magnus; basa Jerman: Karl der Große; basa Inggris: Charles the Great, basa Italia: Carlo Magno) (742 utawi 747 – 28 Januari 814), punika nata kaum Frank wiwit taun 768 dumugi taun 814 lan kaum Lombard wiwit taun 774 dumugi taun 814. Panjenenganipun dipunnobataken minangka Imperator Augustus ing Roma ing dinten natal taun 800 déning Paus Leo III, lan mila dipunanggep arupi pangadeg Kakaisaran Romawi Suci (kanthi gelar Karel I). Liwat panaklukan lan pertahanan, panjenenganipun ngukuhaken lan miyaraken kakuwaosanipun ngantos ngliputi sebagéyan ageng Eropah Kilèn. Panjenenganipun asring dipunanggep arupi bapa pangadeg Prancis lan Jerman, malah sok-sok minangka Bapa pangadeg Eropah. Panjenenganipun punika kaisar pisanan ing Kilèn wiwit runtuhipun Kakaisaran Romawi. |
| lexicalization | jav: Charlemagne |
| Japanese | |
| has gloss | jpn: カール大帝（カールたいてい、742年4月2日 - 814年1月28日、アーヘン）は、フランク王国の国王（在位：768年 - 814年）。カロリング朝を開いたピピン3世（小ピピン、714年 - 768年9月28日）の子で、カール1世ともいう。768年に弟のカールマンとの共同統治（分国統治）として彼の治世は始まったが、カールマンが771年に早逝したため、以後43年間、単独の国王として長く君臨した。800年には西ローマ皇帝（皇帝在位：800年 - 814年）を称したが、東ローマ帝国はカールのローマ皇帝位を承認せず、僭称とみなした。 |
| lexicalization | jpn: カール大帝 |
| Kara-Kalpak | |
| has gloss | kaa: Karolus Magnus (latınsha: Carolus Magnus, ingl.: Charles the Great, nem.: Karl der Große, goll.: Karel de Grote) (742 yamasa 747 - 28 yanvar, 814) Awliye Rim İmperiyasına tiykar salgan Franklar patshası bolgan. |
| lexicalization | kaa: Karolus Magnus |
| Georgian | |
| has gloss | kat: კარლოს I დიდი (~ 742 ან 747 – 28 იანვარი, 814) (ფრანგ. Charlemagne, ინგლ. Charles the Great, გერმ. Karl der Große, ნორვ. Karl den store, ჰოლანდ. Karel de Grote, ლათ. Carolus Magnus, დასაბამი ზედსართავი სახ. "Carolingian") — ფრანკთა მეფე 768 – 814 წლებში, ლომბარდთა 774-დან, და დასავლეთის იმპერიის განმაახლებელი. მისი ორმაგი როლი, როგორც იმპერატორისა (Imperator Augustus) და ფრანკთა მეფისა ისტორიულად აკავშირებს წმინდა რომის იმპერიულ კლანს, ფრანკთა სამეფოებსა და გვიანდელ გერმანიას. ამჟამად ფრანგებიც და გერმანელებიც კარლოს დიდს მათი ქვეყნების დამფუძნებელ ფიგურად მიიჩნევენ. |
| lexicalization | kat: კარლოს დიდი |
| Korean | |
| has gloss | kor: 카롤루스 대제(742년 또는 747년 ~ 814년 1월 28일, 라틴어: Carolus Magnus, 프랑스어: Charlemagne 샤를마뉴 독일어: Karl der Große, 카를 대제, 영어: Charles the Great, 찰스 대제)는 카롤링거 왕조 프랑크 왕국의 2대 국왕이다. |
| lexicalization | kor: 카롤루스 대제 |
| lexicalization | kor: 샤를마뉴 대제 |
| Kurdish | |
| has gloss | kur: Şarlimayn anko Charlemagne (742 an 747-28ê Befirbara Paşîna 814ê), ji sala 768ê heta mirina xwe şahê Ferengan bû. Wî bingehê Emperatoriya Ferengê wesa berfireh û mukim kir ko piraniya deverên rojava û navenda Ewrûpayê vegirtin. Wî Îtalya jî girt û li 25ê Befirbara Pşîna sala 800ê ji destê Pop Leoyê Sêyê tanc li ser serê xwe danî. Ev bizavek bû jibo vejandina Emperatoriya Romê. Bi berbelavî ew wekî emperatorê herî pêşîn yê Împaratoriya Romaya Pîroz dihêt binavkirin, herçend e ko ev nav li dema jiyana wî çi caran nehat bikaranîn. |
| lexicalization | kur: Charlemagne |
| Latin | |
| has gloss | lat: Carolus Magnus, vel Karolus (742–814), fuit Francorum (771–814) et Langobardorum (774–814) rex, et denique titulo "Carolus Serenissimus Augustus a Deo coronatus, magnus pacificus imperator, qui et per misericordiam Dei rex Francorum et Longobardorum" imperator Romanorum (800–814) |
| lexicalization | lat: Carolus Magnus |
| Latvian | |
| has gloss | lav: Kārlis Lielais (742-814) bija franku karalis, karolingu dinastijas pārstāvis. Tiek uzskatīts, ka viņš dzimis Āhenā (Vācija). Kārļa tēvs bija franku karalis Pipins Īsais, bet vectēvs Kārlis Martels (Charles Martel). |
| lexicalization | lav: Kārlis Lielais |
| Limburgan | |
| has gloss | lim: | |- | |- | |} Karel (Sjarel) de Groete (Duits Karl der Große; Frans en Ingels Charlemagne; woersjijnelek Herstal of Jupille bij Luik (ziene vaajer is dao gebore) op woersjijnelek 2 aprèl 742 - Aoke 28 jannewarie 814) waor vaan 771 tot aon zienen doed Keuning dr Fraanke; daobovenop woort heer op 25 december in 800 in Rome door de paus tot keizer vaan t Weste ofwel t Heilig Roems Riek gekroend. Karel waor de zoon vaan Pepijn de Korte en Bertrada vaan Laon en is dn einige vors dee de regio (Meerse/Mestreech/Zittert - Herstal/Jupille/Luik - Aoke) tot 't centrum vaan zien riek maakde. |
| lexicalization | lim: Karel de Groete |
| Lithuanian | |
| has gloss | lit: Karuolės Dėdlīsės (742–814 m.) – Franku valstībės karalios. |
| has gloss | lit: Karolis Didysis (747 m. balandžio 2 d. – 814 m. sausio 28 d.) – frankų karalius nuo 768 m. (pietinės dalies nuo 771 m.), langobardų karalius nuo 774 m., Bavarijos hercogas nuo 788 m. Savo valdymo metu užkariavo Italiją ir popiežiaus Leono III 800 m. buvo paskelbtas Romos imperatoriumi. |
| lexicalization | lit: Karolis Didysis |
| lexicalization | lit: Karuolės Dėdlīsės |
| Letzeburgesch | |
| has gloss | ltz: De Karel de Groussen, lat.: Carolus Magnus oder Karolus Magnus, franz./engl.: Charlemagne, warscheinlech den 2. Abrëll 747 oder 748 gebuer; méiglecherweis ass den Ouschtersonnden, den 2. Abrëll 747, awer nëmmen den Dag vun der Daf ; a gestuerwen den 28. Januar 814 zu Oochen, war zënter dem 9. Oktober 768 Kinnek vum fränkesche Räich, an zënter dem 25. Dezember 800 réimesche Keeser. |
| lexicalization | ltz: Karel de Groussen |
| Marathi | |
| lexicalization | mar: शार्लमेन |
| Macedonian | |
| has gloss | mkd: Карло Велики (2 април 742- 28 јануари 814) бил франкски крал. Мајка му била Бертрада а татко Пипин. Владеел со кралството од 768 па се до 814 година.Тој Војувал против германски и словенски племиња. |
| lexicalization | mkd: Карло Велики |
| Mongolian | |
| has gloss | mon: Их Карл (; ) (742 оны 4-р сарын 2 – 814 оны 1-р сарын 28) 768 оноос эхлэн насан эцэслэтлээ Франкчуудын хаан байлаа. Тэрээр Франкын хаант улсыг өргөжүүлж, Баруун болон Төв Европын ихээхэн хэсгийг нэгтгэсэн Франкын Эзэнт Улсыг байгуулсан юм. Тэрээр хаанчлах хугацаандаа Италийг дайлсан бөгөөд 800 оны 12-р сарын 25-нд Ромын Пап III Лео түүнийг Константинопльд төвлөрсөн Византийн Эзэн хаантай эн зэрэгцүүлэн Император Август хэмээн өргөмжилжээ. Түүний хаанчлал Каролингийн сэргэн мандалттай холбоотой бөгөөд энэ үед Католик сүм хийдээр дамжин урлаг, шашин, соёл сэргэн хөгжсөн юм. Гадаадад аян дайн хийж, дотооддоо шинэтгэл явуулснаар Баруун Европ, Дундад Зууныг тодорхойлоход хувь нэмрээ оруулжээ. Түүнийг Франц, Герман, Ариун Ромын Эзэнт Улсын хаадын жагсаалтад I Карл гэж тэмдэглэдэг. |
| lexicalization | mon: Их Карл |
| Malay (macrolanguage) | |
| has gloss | msa: Charlemagne (Latin: Carolus Magnus yang bermaksud Charles Agung) (742/747 – 28 Januari 814) ialah raja kaum Frank sejak dari tahun 768 sehingga kemangkatannya. Baginda memperluas kerajaan Frank menjadi Empayar Frank yang menggabungkan kebanyakan kawasan Eropah Tengah dan Barat. Semasa pemerintahannya, baginda menaklukkan Itali dan dimahkotai sebagai Maharaja oleh Paus Leo III pada 25 Disember 800 dalam apa yang dapat dipertahankan sebagai suatu percubaan untuk menghidupkan semula Empayar Rom. Melalui penaklukan asing dan reformasi dalaman, Charlemagne membantu mentakrifkan Eropah Barat dan Zaman Pertengahan. Pemerintahannya juga dikaitkan dengan Zaman Pembaharuan Carolingian, suatu penghidupan semula seni, agama, dan budaya. |
| lexicalization | msa: Charlemagne |
| Mirandese | |
| has gloss | mwl: Carlos Magno (c. 2 de Abril de 747 - 28 de Janeiro de 814) ó Carlos, l Grande, an alman Karl der Große, an francés Charlemagne, an Lhatin Carolus Magnus, que dou ourige al adjetibo Carolíngio), fui sucessibamente rei de l Francos (de 771 la 814), rei de l Lhumbardos (a partir de 774), i inda l purmeiro Amperador de l Sacro Ampério Romano (coronado an 25 de Dezembre de l anho 800), restaurando assi l antigo Ampério Romano de l Oucidente. |
| lexicalization | mwl: Carlos Magno |
| Nahuatl languages | |
| has gloss | nah: Carolus Magnus nozo Carlomagno ītōcā huēyi tlācatl auh tlahtoāni in Franquitēcah īhuīcpa 768. Nō ōquichīuh Roma Huēyitlahtohcāyōtl. |
| lexicalization | nah: Carolus Magnus |
| Low German | |
| has gloss | nds: Karl I., de Grote, latiensch Carolus Magnus oder Karolus Magnus, franzöösch/engelsch Charlemagne (* wohrschienlich 2. April 748, mööglich ok 742 oder 747, in Prüm; † 28. Januar 814 in Aken) ut dat Huus vun de Karolingers weer vun 768 af an König vun dat Frankenriek (kröönt wurrn is he in Noyon) un is an’n 25. Dezember 800 vun Paapst Leo III. in Rom to’n röömschen Kaiser kröönt wurrn. Den Binaam de Grote hett he al kregen, as he noch leev. |
| lexicalization | nds: Karl de Grote |
| Dutch | |
| has gloss | nld: | |- | |} Karel de Grote (Duits: Karl der Große; Frans en Engels: Charlemagne; Latijn: Carolus Magnus of Karolus Magnus) (vermoedelijk Herstal, waarschijnlijk 2 april 747 of 748 - Aken, 28 januari 814 ) was van 768 tot aan zijn dood koning der Franken. Daarnaast werd hij in 800 tot keizer van het Westen gekroond. Karel was de zoon van Pepijn de Korte en Bertrada van Laon, bijgenaamd "Bertrada met de grote voet". Hij is overleden na een kort ziekbed (vermoedelijk longontsteking) en is begraven in de dom van Aken. |
| lexicalization | nld: Karel de Grote |
| Norwegian Nynorsk | |
| has gloss | nno: Karl den store eller keisar Karl I var konge av Frankarriket frå år 771, konge av Lombardia frå 774, og tysk-romersk keisar frå 800 . Han vart fødd om lag den 2. april 747, og døydde den 28. januar 814. Lenge meinte ein at den mest trulege fødselsdatoen var 1. april 742. Fødselsdatoen vart då rekna ut frå den alderen som vart oppgjeven då han døydde. Mellom anna gifta foreldra hans seg fyrst i 744. Om Karl hadde vorte fødd utanom ekteskap ville han ha vorte rekna som ein bastard, og kunne mellom ikkje ha arva foreldra sine. Andre igjen meiner at Karl vart fødd i 748. |
| lexicalization | nno: Karl den store |
| Norwegian | |
| has gloss | nor: Karl den store (tysk Karl der Große, latin Carolus Magnus, fransk Charlemagne (brukes på mange andre språk, bl.a. engelsk, av og til på norsk), italiensk Carlomagno) (født 2. april 742, død 28. januar 814) var konge av frankerne fra år 771, konge av Lombardia fra 774, og tysk-romersk keiser fra 800. Han var eldste sønn av kong Pippin den yngre av frankerne. Han var stamfar for karolingerne. Karl ble kronet til keiser av Paven i Roma, 1. juledag år 800 e. Kr. Han bodde i Aachen og er begravet i katedralen her. Karlsprisen er oppkalt etter ham. Fødselsdato og sted Karl den stores fødselsdag er antatt å være 1. april 742. Men flere faktorer har ført til revurdering av denne tradisjonelle datoen. For det første ble 742 utregnet av hans alder da han døde, mer enn attestert med primærkilder. For det andre dateres hans fødsel i 742 før foreldrenes ekteskap i 749, men der er ingen indikasjoner på at Karl den store ble født utenfor ekteskapet og han arvet sine foreldre. |
| lexicalization | nor: Karl den store |
| Occitan (post 1500) | |
| has gloss | oci: Carlesmanhe (var. Charlesmanhe) o rarament Carles I lo Grand (en alemand: Karl der Große, en latin: Carolus Magnus) (pròche de Lieja, 742 - Aquisgran, 814), rei dels francs (768-814), rei dels lombards (774-814) e emperaire dOccident (800-814). Personatge central dins la consolidacion e prosperitat de lEmpèri Carolingian. A la mòrt de son paire, Pepin lo Brèu, Carlesmanhe assumiguèt lo tròn dels francs amb son fraire Carloman I. Après la mòrt seguenta daquel, Carlesmanhe demorèt coma lo sol senhor del Reialme Franc. En 800, lo Papa Leon III coronèt Carlesmanhe coma Emperaire dOccident, çò que motivèt lo fredament immediat de sas relacions amb lEmpèri Bizantin. Per contra, lo Califat Abbassida, enemic mortal de lEmpèri Bizantin, li donèt son amistat e li mandèt una ambaissada a Aquisgran, la capitala de Carlesmanhe. |
| lexicalization | oci: Carlesmanhe |
| lexicalization | oci: Carlemanh |
| Polish | |
| has gloss | pol: Karol Wielki (łac. Carolus Magnus , fr. Charlemagne, niem. Karl der Große) (ur. 2 kwietnia 742 lub 747, zm. 28 stycznia 814 w Akwizgranie) – król Franków i Longobardów, od 25 grudnia 800 roku cesarz Imperium Rzymskiego. Wnuk Karola Młota. |
| lexicalization | pol: Karol Wielki |
| Portuguese | |
| has gloss | por: Carlos Magno (c. 2 de Abril de 747 - 28 de Janeiro de 814) ou Carlos, o Grande (em alemão Karl der Große, em francês Charlemagne, em latim Carolus Magnus) foi sucessivamente rei dos Francos (de 771 a 814), rei dos Lombardos (a partir de 774), e ainda o primeiro Imperador do Sacro Império Romano (coroado em 25 de Dezembro do ano 800), restaurando assim o antigo Império Romano do Ocidente. |
| lexicalization | por: Carlos Magno |
| Quechua | |
| has gloss | que: Carolus Magnus, Karlus Hatun (Karlus hukyuq kaq) ( kastilla simipi: Carlomagno, aliman simipi: Karl der Grosse, latín simipi: Carolus Magnus, Phransya simipi wan inlish simipi: Charlemagne sutipaq runaqa (* paqarisqa Herstal llaqtapi - † wañusqa Aquisgrán llaqtapi ). |
| lexicalization | que: Carolus Magnus |
| Moldavian | |
| has gloss | ron: Carol cel Mare (în germană Karl I, der Große, latină Carolus Magnus, franceză/engleză Charlemagne), (n. 742/748 - † 28 ianuarie 814, Aachen), a fost rege al francilor din 768 până la moarte, şi fondator al Imperiului Carolingian. În timpul domniei sale a cucerit Italia şi a fost încoronat Imperator Augustus de papa Leon al III-lea pe 25 decembrie 800, într-o încercare de a reînvia Imperiul Roman de Apus. Face parte din dinastia Carolingiană, şi este văzut uneori ca părintele fondator atât al Franţei cât şi al Germaniei, şi uneori ca părinte al Europei. A fost primul conducător al unui imperiu în Europa occidentală de la prăbuşirea Imperiului Roman. |
| lexicalization | ron: Carol cel Mare |
| Russian | |
| has gloss | rus: Карл I Вели́кий ( или , , , род. 2 апреля 747 , † 28 января 814 года в Аахене) — король франков с 768 (в южной части с 771) года, король лангобардов с 774 года, герцог Баварии c 788 года, император Запада с 800 года. Старший сын Пипина Короткого и Бертрады Лаонской. По имени Карла династия Пипинидов получила название Каролингов. Прозвище «Великий» Карл получил ещё при жизни. |
| lexicalization | rus: Карл Великий |
| Sanskrit | |
| lexicalization | san: चार्लेमन |
| Sicilian | |
| has gloss | scn: Carlumagnu (2 di aprili 742 - 28 di jinnaru 814) o Carlu Magnu (n tudiscu: Karl der Große, n Latinu: Carolus Magnus) fu reghi dî Franchi dû 768 a l'814, reghi dî Lungubbardi e Mpiraturi dû Sacru Rumanu Mperu. |
| lexicalization | scn: Carlu Magnu |
| lexicalization | scn: Carlumagnu |
| Slovak | |
| has gloss | slk: Karol Veľký (* pravdepodobne 2. apríl 748, Prüm — † 28. január 814, Aachen) bol kráľ Frankov (768—814) a cisár Západu (800—814) z rodu Karolovcov. |
| lexicalization | slk: Karol Veľký |
| Slovenian | |
| has gloss | slv: Karel I. Veliki , frankovski kralj (768 - 814), in cesar (800 - 814), * 2. april 747, † 28. januar 814, Aachen. |
| lexicalization | slv: Karel Veliki |
| Castilian | |
| has gloss | spa: Carlos I el Grande, llamado Carlomagno, (en alemán: Karl der Grosse, en latín: Carolus Magnus, en francés e inglés: Charlemagne; * 2 de abril de 742 – † 28 de enero de 814) fue rey de los francos desde 768 hasta su muerte. Expandió los distintos reinos francos hasta transformarlos en un Imperio al que incorporó gran parte de Europa Occidental y Central. Conquistó Italia y fue coronado por el Papa León III el 25 de diciembre de 800 en Roma. De este modo sucedía al Imperio bizantino como protector de la cristiandad. Ante la indignación inicial de Constantinopla, en 812 se firmó un acuerdo entre los dos mandatarios, y de nuevo hubo dos emperadores en Europa, uno en Oriente y otro en Occidente. Comúnmente se ha asociado su reinado con el renacimiento carolingio, un resurgimiento de la cultura y arte latinas a través del Imperio carolingio y dirigido por la Iglesia Católica. Por medio de sus conquistas en el extranjero y sus reformas internas, Carlomagno sentó las bases de lo que sería Europa Occidental en la Edad Media. En las monarquías francesa, alemana y del Sacro Imperio romano, se le nombra como Carlos I. |
| lexicalization | spa: Carlo Magno |
| lexicalization | spa: Carlomagno |
| Show unreliable ▼ | |
| lexicalization | spa: Carlemany |
| Serbian | |
| has gloss | srp: Карло Велики (742/747 - 28. јануар 814) је био франачки краљ, а од 800. цар Франачког царства. Током своје владавине, Карло је освојио Италију, a папа Лав III га је крунисао као Узвишеног цара 25. децембра 800, као покушај обнављања Римског царства на Западу. Путем својих похода и унутрашњих реформи, Карло Велики је помогао у дефинисању западне Европе. Његова владавина је повезана са Каролиншком ренесансом, оживљавања уметности и културе. |
| lexicalization | srp: Карло Велики |
| Swahili (macrolanguage) | |
| has gloss | swa: Karolo Mkuu (Kilatini: Carolus Magnus; Kijer.: Karl der Große; Kifar.: Charlemagne) aliishi kati ya 742 hadi 814 akawa mfalme wa Wafranki na Kaizari wa Dola takatifu la Roma |
| lexicalization | swa: Karolo Mkuu |
| Swedish | |
| has gloss | swe: Karl den store (latin Carolus Magnus, franska Charlemagne, tyska Karl der Große), född troligtvis 2 april 742 i nuvarande Liège, död 28 januari 814, ärvde den frankiska kungatronen. Han kröntes till romersk kejsare på juldagen år 800, och tillhör de främsta gestalterna i europeisk medeltidshistoria. Karl den stores rike kom att omfatta nuvarande Frankrike, västra Tyskland och norra Italien. Karl, som själv lärde sig läsa först i vuxen ålder, organiserade från huvudstaden Aachen den så kallade karolingiska renässansen. Denna innebar ett kulturellt framsteg i förhållande till den tidigaste medeltiden. |
| lexicalization | swe: Karl den Store |
| Tamil | |
| has gloss | tam: சார்லமேன் (Charlemagne - 742 – 28 ஜனவரி 814) பிராங்குகளின் அரசராவார். இவர் கிபி 768 முதல் 814ல் இறக்கும் வரை ஆட்சியில் இருந்தார். இவர் பிராங்கு அரசுகளை, மேற்கு ஐரோப்பா, மத்திய ஐரோப்பா ஆகியவற்றில் பெரும் பகுதிகளை உள்ளடக்கிய ஒரு பெரிய பிராங்கியப் பேரரசு ஆக்கினார். இவரது ஆட்சிக் காலத்தில் இத்தாலியைக் கைப்பற்றிய இவர், கிபி 800 டிசம்பர் 25 ஆம் நாள் பேரரசர் அகஸ்டஸ் என்னும் பெயருடன், மூன்றாம் பாப்பரசர் லியோவினால் முடிசூட்டப்பட்டார். இவர் கான்ஸ்டன்டினோப்பிளில் அமைந்திருந்த பைசன்டைன் பேரரசருக்குப் போட்டியாக விளங்கினார். கத்தோலிக்கத் திருச்சபை ஊடாக கலை, மதம், பண்பாடு ஆகியவற்றில் ஏற்பட்ட கரோலிங்கிய மறுமலர்ச்சிக்கும் இவரது ஆட்சி காரணமாக அமைந்தது. இவரது வெளிநாட்டுக் கைப்பற்றல்களும், உள்நாட்டில் ஏற்படுத்திய சீர்திருத்தங்களும், மேற்கு ஐரோப்பாவிற்கும், மத்திய காலத்துக்கும் ஒரு வரைவிலக்கணத்தைக் கொடுத்தன. பிரான்ஸ், ஜேர்மனி, புனித ரோமப் பேரரசு ஆகியவற்றின் அரசர்கள் பட்டியலில் இவர் முதலாம் சார்ல்ஸ் எனக் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளார். |
| lexicalization | tam: சார்லமேன் |
| Tagalog | |
| has gloss | tgl: Charlemagne (; , nangangahulugang Carlos ang Dakila) (Abril 2, 742 – Enero 28, 814) ay ang Hari ng mga Pranko mula 768 hanggang sa kanyang kamatayan. Pinalawak niya ang mga kaharian ng mga Pranko sa Imperyong Pranko na pinagsama ang karamihan ng Kanlurang at Gitnang Europa. Nang naghari siya, nasakop niya ang Italya at kinoronahang ni Papa Leo III noong Disyembre 25, 800 bilang isang katunggali ng Emperador Bisantino. Nakakabit sa kanyang paghahari ang Muling Pagsilang ng Karolingiyo (Carolingian Renaissance), isang pagbabalik ng sining, relihiyon, at kalinangan sa pamamagitan ng midyum ng Simbahang Katoliko. Sa pamamagitan ng kanyang pagsakop at panloob na reporma, natulungan ni Charlemagne na bigyang kahulugan ang parehong Kanlurang Europa at ang Gitnang Panahon. Naka-numero siya sa talaan ng mga hari ng Pransya, Alemanya at ang Banal na Imperyong Romano bilang Carlos I o Charles I. |
| lexicalization | tgl: Carlomagno |
| Thai | |
| has gloss | tha: ชาร์เลอมาญ (อังกฤษ/ฝรั่งเศส:Charlemagne; เยอรมัน: Karl der Große) (หรือ ชาร์ลมหาราช) (ค.ศ. 742 หรือ ค.ศ. 747 - 28 มกราคม ค.ศ. 814) เป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรแฟรงค์หรือฝรั่งเศสโบราณ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 1311 จนถึงวันสิ้นพระชนม์ เป็นผู้ทำให้จักรวรรดิแฟรงค์รวมเป็นหนึ่งเดียวและเจริญรุ่งเรือง ในปี พ.ศ. 1343 และได้สวมมงกุฎจักรพรรดิของ สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 3 ชาร์เลอมาญเป็นที่รู้จักกันในนาม "จักรพรรดิแห่งชาวโรมัน" (Emperor of The Romans) ถือเป็นจักรพรรดิที่ยิ่งใหญ่ที่สุดพระองค์หนึ่งของยุโรปสมัยกลาง |
| lexicalization | tha: ชาร์เลอมาญ |
| Turkish | |
| has gloss | tur: Şarlman (Almanca: Karl I. der Große, Latince: Carolus Magnus veya Karolus Magnus, Fransızca ve İngilizce Charlemagne) (Tahminen d. 2 Nisan 742 – ö. 28 Ocak 814) Frank ve Lombard kralıdır. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun kurucusu olarak kabul edilir. |
| lexicalization | tur: Şarlman |
| Ukrainian | |
| has gloss | ukr: Карл І Вели́кий (, , , 2 квітня 747 р. — 28 січня 814 р., Ахен) — король франків (768—814), король Ломбардії (лангобардів) (з 774 р.), імператор Священної Римської імперії (800—814). |
| lexicalization | ukr: Карл I Великий |
| Venetian | |
| lexicalization | vec: Carlo Magno |
| Vietnamese | |
| has gloss | vie: Charlemagne (phiên âm: Sác-lơ-ma-nhơ, tiếng Latin: Carolus Magnus, nghĩa là Sác-lơ Đại đế; sinh 742 hay 747 – mất 28 tháng 1 năm 814) là vua của người Frank (768–814). Ông đã chinh phục Ý và lấy vương miện sắt của Lombardia năm 774 và trong một chuyến viếng thăm Roma năm 800, được phong Imperator Augustus (Hoàng đế vĩ đại) bởi Giáo hoàng Leo III vào Giáng sinh. Bằng những chuyến phục chinh và việc củng cố nội bộ, Charlemagne góp phần định dạng Tây Âu và thời kỳ Trung cổ. Sự thống trị của ông cũng ảnh hưởng tới thời kỳ Phục hưng, sự hồi sinh của nghệ thuật, tôn giáo và văn hóa. |
| lexicalization | vie: Charlemagne |
| Vlaams | |
| has gloss | vls: Karel de Grôotn (Latyn Carolus Magnus), van ‘t Huus van de Karoliengers, Jupille-sur-Meuse, 2 april 742 - Aakn, 28 januoari 814), was keunienk van de Frankn van 768 tout an zyn dôod en in 800 wierd ’n deur paus Leo III tout keizer gekrôond. |
| lexicalization | vls: Karel den Grootn |
| lexicalization | vls: Karel den Grôotn |
| Võro | |
| has gloss | vro: Karl Suur (prantsusõ keelen Charlemagne, saksa keelen Karl der Große, ladina keelen Carolus Magnus; 742 - 814) oll Frangi riigi kuning aastagast 768. Tä oll kõva väejuht haardõn Frangi riigi ala nii Saksamaa (Elbe jõõni), Põha-Itaalia ku ka Lõunõ-Prantsusmaa ja Madalmaaq. Täämbädse päävä Prantsusmaa maiõst es sutaq tä õnnõ bretoonõ maid (Bretagnet) vallutaq. Uma keisririigiga pand tä alossõ kolmõlõ illatsõmbalõ Õuruupa suurriigilõ: Saksamaalõ, Prantsusmaalõ ja Itaalialõ. Tä pidi hinnäst Rooma keisride perrätulõjas ja nimit hinnäst Õdagu-Rooma keisris. |
| lexicalization | vro: Karl Suur |
| Waray (Philippines) | |
| has gloss | war: Hi Carlomagno o Charlemagne (ca. 742 o 747 - 28 Enero, 814) amo an naging hadi han mga Franko nga nagpatikang han Baraan nga Imperyo Romano. Ginkoronahan hiya nga imperador ha 800. |
| lexicalization | war: Carlomagno |
| Walloon | |
| has gloss | wln: Tchårlumagne u Tchåle li Grand sikepia a Djoupeye u a Hesta. Il aveut s' palå a Åxhe. |
| lexicalization | wln: Tchårlumagne |
| Yiddish | |
| lexicalization | yid: קארל דער גרויסער |
| Chinese | |
| has gloss | zho: 查理大帝（法语、英語：、德语：、拉丁语：，742年或747年-814年1月28日）或作查理曼，卡尔大帝，法兰克王国加洛林王朝国王（768年－814年），神圣罗马帝国開國皇帝（800年加冕）。 |
| lexicalization | zho: 查理大帝 |
| Links | |
|---|---|
| similar | e/Charlemagne |
| Show unreliable ▼ | |
| similar | e/Charles I |
| similar | e/Charles the Great |
| similar | e/simple/Charlemagne |
Lexvo © 2008-2025 Gerard de Melo. Contact Legal Information / Imprint
