| Arabic |
| has gloss | ara: ومدونة حسب النظام الدولي للوحدات |- |} حمض النيتريك أو حمض الآزوت HNO3 هو حمض معدنى قوي، شديد التآكلية، سام، له القدرة على إحداث حروق خطيرة عديم اللون في حالة نقاوته، العينات القديمة يميل لونها إلى الأصفر نتيجة تراكم أكاسيد النيتروجين. إذا كان المحلول يحتوى على أكثر من 86% حمض نيتريك، فإنه يسمى بحمض النيتريك المدخن، حمض النيتريك المدخن يميز كحمض النيتريك المدخن الأبيض وحمض النيتريك المدخن الأحمر على حسب كمية ثاني أكسيد النيتروجين المحتوى عليها.ويقال أنها هي ماء النار |
| lexicalization | ara: حمض النتريك |
| Bosnian |
| has gloss | bos: Dušična kiselina (IUPAC: Hidrogen-nitrat, eng. - nitric acid) ili nitratna kiselina je napoznatija i najstabilnija kiselina dušika, sa oksidirajućim djelovanjem. U čistom stanju je bezbojna, dok pri stajanju može da poprimi žutu boju, zbog akumulacije oksida dušika (NO2). Sinteza dušične kiseline je prvi put opisana u 9. vijeku od strane arapskog hemičara Džabir ibn Hajjana. |
| lexicalization | bos: Dušična kiselina |
| Breton |
| has gloss | bre: An drenkenn nitrek pe trenkenn azotek zo ur genelfenn gimiek dourennek daskrignus-kenañ. Un drenkenn greñv eo, implijet peurliesañ e stumm un disolvadenn dourek, anvet peurliesañ dour-kreñv gant an hudstrilhourien ha goude gant an engraverien kouevr. Un elfenn eus ar glaveier trenk eo an drenkenn nitrek ivez. E formulenn zo HNO. |
| lexicalization | bre: Trenkenn nitrek |
| Bulgarian |
| lexicalization | bul: Азотна Киселина |
| Catalan |
| has gloss | cat: Òxid de plom(IV) Làcid nítric (HNO3) és un àcid fort, incolor, líquid corrosiu i tòxic que pot produir cremades greus. A una temperatura duns 15 °C produeix vapors vermells i groc. Usat sovint com a reactiu al laboratori, és usat per fabricar explosius com la nitroglicerina i el trinitrotoluè (TNT), així com fertilitzants com el nitrat damoni. També té usos en la metal·lúrgia i el refinatge, ja que reacciona amb la major part de metalls, i en la síntesi de compostos orgànics. És làcid tradicionalment emprat en la calcografia, gravat en planxa de metall. |
| lexicalization | cat: àcid nítric |
| Czech |
| lexicalization | ces: kyselina dusičná |
| Mandarin Chinese |
| lexicalization | cmn: xiāo suan |
| lexicalization | cmn: 硝酸 |
| Welsh |
| has gloss | cym: Mae Asid nitrig (HNO3), hefyd yn cael ei adnabod fel aqua fortis (nitric acid) yn Saesneg. Maen asid cyrydol a thocsig iawn. Maen asid cryf a gall achosi llosgiadau enbyd ir croen ar cnawd. Soniwyd am greu asid nitrig yn gyntaf tua'r flwyddyn 800 OC gan y fferyllydd o Bersia Jabir ibn Hayyan (Geber). |
| lexicalization | cym: asid nitrig |
| Danish |
| lexicalization | dan: salpetersyre |
| German |
| has gloss | deu: Salpetersäure (nach der Nomenklatur der IUPAC Hydrogennitrat genannt) ist die bekannteste und stabilste Sauerstoffsäure des Stickstoffs. Der Name leitet sich vom Salpeter ab, aus dem sie durch Zugabe einer stärkeren Säure (Schwefelsäure) gewonnen werden kann. |
| lexicalization | deu: Salpetersäure |
| lexicalization | deu: Scheidewasser |
| Modern Greek (1453-) |
| has gloss | ell: Το Νιτρικό οξύ (HNO3), είναι ισχυρά διαβρωτικό και τοξικό οξύ. Αν έρθει σε επαφή με την επιδερμίδα δύναται να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα. Το διάλυμα νιτρικού οξέως είναι γνωστό και με την ονομασία άκουα-φόρτε (σημαίνει "ισχυρό νερό" στα ιταλικά). Είναι άχρωμο όταν είναι εντελώς καθαρό, αλλά πρακτικά εμφανίζει κιτρινωπό χρώμα λόγω της παρουσίας οξειδίων του αζώτου. |
| lexicalization | ell: Νιτρικό οξύ |
| Esperanto |
| has gloss | epo: Nitrata acido (HNO3) estas senkolora, fumanta, tre kaŭstika fluidaĵo kun frostpunkto de –42 kaj bolpunkto de 83 °C. Ĝi estas ofte uzata laboratoria reagento kaj grava industria kemiaĵo: oni uzas ĝin por produkto de kemisterko, eksplodaĵoj. Ĝi estas venena materialo, kaŭzas brulvundojn. |
| lexicalization | epo: nitrata acido |
| lexicalization | epo: azotacido |
| Estonian |
| has gloss | est: Lämmastikhape (varem: salpeeterhape; keemiline valem HNO3) on söövitav värvuseta teravalõhnaline vedelik ning mürgine hape, mis võib põhjustada tõsiseid põletushaavu. Lämmastikhape on laialt levinud hapetest üks tugevamaid happeid. Lämmastikhappel on iseloomulik terav lämmatav lõhn, mis pisut meenutab kloori lõhna. Toatemperatuuril eraldub kontsentreeritud, veevabast lämmastikhappest lämmastikdioksiidist koosnevat punast või kollast suitsu. |
| lexicalization | est: lämmastikhape |
| Persian |
| has gloss | fas: از اسید نیتریک در سده شانزدهم برای جداسازی طلا از نقره استفاده میشد. اسید نیتریک را از شوره به دست میآورند؛ بدین طریق که سولفات آهن یا زاج را در حالت گرم روی شوره اثر میدادند. این طریقه تولید نشان میدهد که شوره مصرفی، خالص بودهاست. به ترکیبی از دو ماده، کمی ماسه، آهک و یا سفال شکسته میافزودند؛ ماده به دست آمده را در یک شیشه کوچک درب دار میریختند. این شیشهها را در کوره آهک پزی میگذاشتند که میتوانست دو ردیف از این شیشهها را که هر ردیف چهار تا شیشه بود در برگیرد. این شیشهها را تا گردن در خاک یا خاکستر، که سبب پخش گرما و جلوگیری از ترک برداری شیشه میشد، قرار میدادند. از در پوش شیشهها لولههایی خارج میشد که به همین تعداد شیشههای مایع کننده، برروی سکویی خارج از کوره متصل بودند. همه اتصالات بدقت آب بندی میشدند. حرارت نخست معتدل بود تا ماده خام درون شیشهها خشک شود، سپس هر شش ساعت به شش ساعت حرارت را زیاد میکردند، گازهای نیترو بوسیله آب تبلور نمکها، به خارج کشیده میشد. هر وقت رنگ محصول تقطیر نشان میداد که تجزیه به پایان رسیدهاست، حرارت را به تدریج کم میکردند. |
| lexicalization | fas: نیتریک اسید |
| Finnish |
| has gloss | fin: Typpihappo HNO3 on väritön, voimakkaasti syövyttävä happo. Typpihappo on myös vahva hapetin. Joissakin tilanteissa typpihaposta voidaan käyttää nimitystä aqua fortis eli ”voimavesi”. Typpihappoa käytetään paljon lannoitteiden, räjähdysaineiden, väriaineiden ja lääkkeiden valmistamiseen. Typpihapon muodostamia suoloja kutsutaan nitraateiksi (NO3− on nitraatti-ioni). Nitraatit ovat vesiliukoisia. |
| lexicalization | fin: Typpihappo |
| French |
| has gloss | fra: L’acide nitrique, parfois appelé acide azotique, est un composé chimique liquide très corrosif de formule chimique HNO3. C’est un acide fort, généralement utilisé en solution aqueuse, communément appelée « eau-forte » par les alchimistes puis les graveurs sur cuivre. Si la concentration est supérieure à 86%, il est baptisé « acide nitrique fumant ». L’acide nitrique est aussi un composant des pluies acides. |
| lexicalization | fra: acide azotique |
| lexicalization | fra: acide nitrique |
| lexicalization | fra: Acide Nitrique |
| lexicalization | fra: eau-forte |
| Irish |
| has gloss | gle: Aigéad láidir agus ocsaídeoir láidir é an t-aigéad nítreach a úsáidtear go fairsing forleathan sa tsaotharlann agus sna gléasraí tionsclaíochta ceimiceacha. Substaint dhainséarach atá ann a dhéanann dochar d'fhíocháin an choirp agus a fhágann cneácha doimhne ina diaidh. |
| lexicalization | gle: aigéad nítreach |
| Serbo-Croatian |
| has gloss | hbs: Azotna ili dušična kiselina je veoma jaka neorganska kiselina molekulske formule HNO3. To je bezbojna, izuzetno kaustična i otrovna supstanca. Lako isparava, a pri koncentracijama većim od 86% često se naziva pušljiva azotna kiselina. U koncentrovanom obliku izuzetno je jako oksidaciono sredstvo. Prvi ju je sintetisao alhemičar Jabir ibn Hajan oko 9. veka nove ere. Soli ove kiseline nazivaju se nitrati. |
| lexicalization | hbs: azotna kiselina |
| Hebrew |
| has gloss | heb: חומצה חנקתית (HNO3) משמשת בתגובות כימיות רבות בין המפורסמות שבהן היא תגובת הניטרציה. |
| lexicalization | heb: חומצה חנקתית |
| Croatian |
| has gloss | hrv: Dušična ili nitratna kiselina (kemijska formula HNO3) je izrazito korozivna i toksična jaka kiselina. Koncentrirana dušična kiselina je jako oksidirajuće sredstvo. U čistom stanju je bezbojna, ali sa starenjem postaje žućkasta zbog akumuliranja dušikovih oksida. Obično se čuva u tamno smeđim bocama zbog fotolitičke razgradnje u dušikov tetroksid (N2O4). Dušična kiselina otapa većinu metala čime nastaju odgovarajući nitrati. Koncentrirana dušična kiselina također reagira s nekim nemetalima čime nastaje okso kiselina ili oksid. Svojstva Čista bezvodna dušična kiselina (100%) na sobnoj je temperaturi bezbojna tekućina gustoće 1,522 g/cm³ koja se skrućuje pri -42 °C tvoreći bijele kristale. Temperatura vrelišta je 83 °C. U prisutnosti svjetlosti, čak i pri sobnoj temperaturi, dolazi do djelomične razgradnje uz nastajanje dušikovog dioksida prema... |
| lexicalization | hrv: dušična kiselina |
| Hungarian |
| has gloss | hun: A salétromsav (régi nevei: légenysav, választóvíz) egybázisú, erős sav. Az összegképlete HNO3. Szúrós szagú folyadék. |
| lexicalization | hun: salétromsav |
| Indonesian |
| has gloss | ind: Senyawa kimia asam nitrat (HNO3) adalah sejenis cairan korosif yang tak berwarna, dan merupakan asam beracun yang dapat menyebabkan luka bakar. Larutan asam nitrat dengan kandungan asam nitrat lebih dari 86% disebut sebagai asam nitrat berasap, dan dapat dibagi menjadi dua jenis asam, yaitu asam nitrat berasap putih dan asam nitrat berasap merah. |
| lexicalization | ind: asam nitrat |
| Japanese |
| has gloss | jpn: 硝酸（しょうさん、nitric acid）は窒素のオキソ酸で、化学式 HNO3 で表される。代表的な強酸の1つで、様々な金属と反応して塩を形成する。有機化合物のニトロ化に用いられる。なお、硝酸は消防法第2条第7項及び別表第一第6類3号により危険物第6類に指定され、硝酸を10%以上含有する溶液は医薬用外劇物にも指定されている。 |
| lexicalization | jpn: 硝酸 |
| Georgian |
| lexicalization | kat: აზოტმჟავა |
| Korean |
| has gloss | kor: 질산(窒酸, HNO3)은 무색의 부식성과 발연성이 있는 대표적인 강산이다. 초산(硝酸)이라고도 한다. 유기 화합물의 나이트로화에 쓰인다. 용액 내에 질산의 비율이 86%를 넘을 경우 발연질산(發煙窒酸)이라 부른다. |
| lexicalization | kor: 질산 |
| Latvian |
| has gloss | lav: Slāpekļskābe (HNO3) ir korozīvs šķidrums, kas sasalstot pārvēršas par caurspīdīgu kristālisku masu. Slāpekļskābes ūdens šķīdums ir stipra neorganiskā skābe. Tīra slāpekļskābe ir bezkrāsaina, bet ar laiku tā sāk sadalīties un tajā uzkrājas slāpekļa oksīdi, kas nokrāso šķidrumu dzeltenīgu. Slāpekļskābes sāļus sauc par nitrātiem. |
| lexicalization | lav: slāpekļskābe |
| Lithuanian |
| has gloss | lit: Azoto rūgštis (pagal naujausias kalbines normas reiktų vadinti nitrato rūgštis) – stipri neorganinė rūgštis. Cheminė formulė HNO3. Tai koroziją sukeliantis ir nuodingas junginys. Sukelia odos nudegimus. Net nuo mažos koncentracijos tirpalų oda kuriam laikui pagelsta. Todėl reikia imtis papildomų atsargumo priemonių dirbant su šia medžiaga. |
| lexicalization | lit: azoto rūgštis |
| Malayalam |
| has gloss | mal: ശക്തിയേറിയ ഒരു അമ്ലമാണ് നൈട്രിക് അമ്ലം. രാസസമവാക്യം HNO3. ശുദ്ധ നൈട്രിക് അമ്ലത്തിന് നിറമില്ല. പഴകിയവയ്ക്ക് മഞ്ഞ നിറമുണ്ട്. നൈട്രജന്റെ ഓക്സൈഡുകളാണ് ഇതിന് കാരണം. ശക്തിയേറിയ ഓക്സീകാരീ കൂടിയാണ് നൈട്രിക് അമ്ലം. ലോഹങ്ങള്, ഓക്സൈഡുകള്, ഹൈഡ്രോക്സൈഡുകള് എന്നിവയുമായി പ്രവര്ത്തിച്ച് നൈട്രിക് ലവണങ്ങള് ഉണ്ടാവുന്നു. വളങ്ങള്, സ്ഫോടകവസ്തുക്കള് എന്നിവയുടെ നിര്മ്മാണത്തിന് നൈട്രിക് അമ്ലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗുണങ്ങള് അമ്ലത്വം നൈട്രിക് അമ്ലത്തെ ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് അമ്ലം, സള്ഫ്യൂറിക് അമ്ലം എന്നിവയേപ്പോലെ ശക്തിയേറിയ അമ്ലമായി സാധാരണ കണക്കാക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ അമ്ലവിയോജന സ്ഥിരാങ്കം (pKa = -1.64) ഹൈഡ്രോണിയം അയോണിന്റേതിനേക്കാള് (pKa = -1.74) കൂടുതലായതിനാല് കൃത്യമായ നിര്വചനപ്രകാരം ക്ലോറിക് അമ്ലം (HClO3), ക്രോമിക് അമ്ലം (H2CrO4), ട്രൈഫ്ലൂറൊ അസറ്റിക് അമ്ലം(CF3COOH) എന്നിവയേപ്പോലെ നൈട്രിക് അമ്ലവും ഒരു യഥാര്ഥ ശക്തിയേറിയ അമ്ലമല്ല. |
| lexicalization | mal: നൈട്രിക് അമ്ലം |
| Macedonian |
| lexicalization | mkd: азотна киселина |
| Malay (macrolanguage) |
| has gloss | msa: Asid mitrik, HNO3, atau aqua fortis atau spirit nitre, merupakan larutan akueous hidorgen nitrat (asid nitrik kontang). asid ini sangat mengkakis dan toksik dan boleh mengakibatkan luka terbakar teruk. Asid nitrik yang tulen tidak berwarna, namun sampel lama sering menjadi kuning kerana pembentukan nitrogen oksida. Jika larutan mengandungi lebih daripada 86% asid nitrik, ia dipanggil asid nitrik berwasap. |
| lexicalization | msa: asid nitrik |
| Dutch |
| has gloss | nld: Salpeterzuur (HNO3) is een sterk zuur dat veel technische toepassingen kent. |
| lexicalization | nld: salpeterzuur |
| lexicalization | nld: nitreerzuur |
| Norwegian Nynorsk |
| has gloss | nno: Salpetersyre er ei sterk syre med kjemisk formel HNO3. Syra er oksiderande. Smeltepunktet er -42 °C og kokepunktet er 83 °C Nitrata er Salt av salpetersyre. Desse er vassløyselege. |
| lexicalization | nno: salpetersyre |
| Norwegian Bokmål |
| lexicalization | nob: salpetersyre |
| Norwegian |
| has gloss | nor: Salpetersyre, HNO3, (av latin sal, salt og peter, klippe) er en sterk syre og samtidig et sterkt oksidasjonsmiddel, og må behandles med forsiktighet. Grunnet dette utvikler ikke Salpetersyre Hydrogengass ved reaksjon med et metall, men istedet Nitrogenoksider. Salpetersyre oppbevares i fargede flasker for at den ikke skal bli nedbrutt av lys. Ved nedbrytning og ved reaksjoner med visse andre stoffer dannes nitrogenoksider og andre giftige gasser. Salpetersyre reagerer med de fleste metaller og gir metallets nitrat. F.eks reagerer Salpetersyre kraftig med kobber og danner kobbernitrat: HNO3(aq) + Cu(s) → Cu(NO3)2(aq) + NO2(g) + H2O (l) Salpetersyre i 1 til 3 blanding med saltsyre kan løse opp gull. Løsningen saltsyre/salpetersyre kalles kongevann. |
| lexicalization | nor: Salpetersyre |
| Polish |
| has gloss | pol: Kwas azotowy(V) (kwas azotowy), HNO3 – nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najsilniejszych kwasów tlenowych. |
| lexicalization | pol: Kwas azotowy(V) |
| lexicalization | pol: Kwas azotowy |
| lexicalization | pol: kwas azotowy |
| Portuguese |
| has gloss | por: O ácido nítrico, que tem a fórmula molecular HNO3, é um ácido de elevado grau de ionização e volátil à temperatura ambiente. É produzido industrialmente pelo processo Ostwald. |
| lexicalization | por: ácido nítrico |
| lexicalization | por: Acido nitrico |
| Moldavian |
| lexicalization | ron: Acid azotic |
| Russian |
| has gloss | rus: Азо́тная кислота́ (HNO3), — сильная одноосновная кислота. Твёрдая азотная кислота образует две кристаллические модификации с моноклинной и ромбической решётками. |
| lexicalization | rus: азотная кислота |
| Slovak |
| has gloss | slk: Kyselina dusičná alebo lučavka (lat. aqua fortis) je anorganická kyselina. Je to silná žieravina, poškodzuje pokožku a sliznicu, jej výpary sú vysoko nebezpečné. Po kyseline sírovej je druhou najvýznamnejšou kyselinou. Koncentrovaná je 65 - 67%, hustotu má asi 1,4 g/cm3 |
| lexicalization | slk: Kyselina dusičná |
| lexicalization | slk: lúčavka |
| Slovenian |
| has gloss | slv: Dušikova kislina (pravilneje dušikova (V) kislina) je zelo močna kislina s kemijsko formulo HNO3. Na svetlobi razpade na dušikove okside (plini NOx) in se obarva rdeče zaradi NO2. Je najbolj obstojna dušikova kislina. |
| lexicalization | slv: dušikova kislina |
| lexicalization | slv: Dušikova(V) kislina |
| Castilian |
| has gloss | spa: El compuesto químico ácido nítrico, ácido trioxonítrico (V), trioxonitrato (V) de hidrógeno (HNO3), ácido azóico, ácido de grabadores, aqua fortis (agua fuerte), ácido de salitre, espíritu de nitro, nitrato de hidrógeno, ácido azótico, Scheidewasser, espíritu de salitre o ácido de Chile es un líquido corrosivo, tóxico, que puede ocasionar graves quemaduras. |
| lexicalization | spa: Acido nitrico |
| lexicalization | spa: ácido nítrico |
| Albanian |
| has gloss | sqi: Acidi nitrik me formulë HNO3 është lëng , pa ngjyrë , me ujin përzihet në çdo raport.Është një ndër acidet më të forta inorganike. Kriprat e acidit nitrik quhen Nitrate. |
| lexicalization | sqi: Acidi Nitrik |
| Serbian |
| has gloss | srp: Азотна киселина је веома јака неорганска киселина молекулске формуле HNO3. То је безбојна, изузетно каустична и отровна супстанца. Лако испарава, а при концентрацијама већим од 86% често се назива пушљива азотна киселина. У концентрованом облику изузетно је јако оксидационо средство. Први ју је синтетисао алхемичар Јабир ибн Хајан око 9. века нове ере. Соли ове киселине називају се нитрати. |
| lexicalization | srp: азотна киселина |
| Swedish |
| has gloss | swe: Salpetersyra (av latinets sal, salt och peter, klippa, se salpeter) är en starkt frätande syra med kemisk beteckning HNO3. Har en stickande lukt. Den protolyseras fullständigt i vatten och har . Den framställs genom att lösa dikvävepentoxid, N2O5, i vatten: :\rm N_2O_5 + H_2O \rightarrow 2HNO_3 |
| lexicalization | swe: salpetersyra |
| Tamil |
| has gloss | tam: நைட்ரிக் காடி (HNO3), மிகவும் அரிப்புத்தன்மை கொண்ட, கடுமையான காடிப்புண் உண்டாக்ககூடிய கடுங்காடி. இதனை "வலுவான நீர்" என்னும் பொருளில் அக்வா ஃவார்ட்டிசு (aqua fortis) என்றும் நைட்டர் சாராயம் (spirit of nitre) என்றும் கூறுவதுண்டு. |
| lexicalization | tam: நைட்ரிக் காடி |
| Thai |
| has gloss | tha: สารประกอบเคมี กรดไนตริก (HNO3) , หรือ อควา ฟอร์ติส (aqua fortis) หรือ สปิริต ออฟ ไนเตอร์ (spirit of nitre) เป็นของเหลวที่กัดกร่อนและไม่มีสี เป็นกรดที่มีพิษที่สามารถทำให้เกิดแผลไฟไหม้อย่างรุนแรง สารละลายที่มีกรดไนตริกมากกว่า 86% เรียกว่า fuming nitric acid ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ ขาว ( ) และแดง ( ) |
| lexicalization | tha: กรดไนตริก |
| Turkish |
| lexicalization | tur: nitrik asit |
| lexicalization | tur: Nitrik asit |
| Ukrainian |
| has gloss | ukr: Азо́тна кислота́, нітра́тна кислота (HNO3) — сильна одноосновна кислота. Отримується при окисленні аміаку або реакції сірчаної кислоти з нітратом калію. Висококорозійна кислота, реагує з більшістю металів, сильний окислюючий агент. Використовується для нітрації та одержання ефірів органічних сполук, при виробництві сірчаної кислоти, нітратів, вибухових речовин, пластмас, барвників. |
| lexicalization | ukr: нітратна кислота |
| Vietnamese |
| lexicalization | vie: axit nitric |
| lexicalization | vie: Axit Nitric |
| lexicalization | vie: Axít nitric |
| Chinese |
| has gloss | zho: 硝酸（分子式：）是一种强酸，常温下为无色液体。易溶于水，有强氧化性和腐蚀性。其不同浓度水溶液性质有别，高浓度（≥98%）硝酸因溶有二氧化氮而显棕红色，在空氣中可揮發出HNO，故称发烟硝酸。硝酸是一种重要的化工原料。 |
| lexicalization | zho: 硝酸 |
